top of page

Klamidya Nedir? Erkekte ve Kadında Belirtileri, Testi ve Tedavisi

Yazarın fotoğrafı: Op Dr Niyazi Umut Özdemir
Op Dr Niyazi Umut Özdemir
8 Haz
7 dakikada okunur
Klamidya Nedir? Erkeklerde Belirtiler, Tanı ve Tedavi Yöntemleri

Klamidya nedir sorusunun kısa cevabı: Chlamydia trachomatis bakterisinin cinsel temasla bulaştırdığı, çoğu olguda hiç belirti vermeyen bir enfeksiyondur; ancak belirti varsa erkekte idrarda yanma ve penisten hafif akıntı yapar. Tanı idrar testiyle konur, uygun antibiyotikle tamamen tedavi edilir ve partnerin de aynı anda tedavi edilmesi gerekir.


Dünya Sağlık Örgütü adına yapılan Rowley ve arkadaşlarının hesaplamasına göre 2016'da dünyada 127,2 milyon yeni klamidya enfeksiyonu oluştu. Erkek hastalarımın önemli kısmında enfeksiyon başka bir nedenle yapılan taramada ortaya çıkıyor; bu yüzden belirti beklemeden test, bu hastalıkta en güçlü korunma yollarından biridir.

Klamidya Nedir ve Neden Çoğu Zaman Belirti Vermez?


Klamidya, hücre içinde yaşayan Chlamydia trachomatis bakterisinin vajinal, anal ya da oral seksle bulaşan enfeksiyonudur ve hem erkekte hem kadında çoğu zaman belirtisiz seyreder. Amerikan Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) 2021 kılavuzu, belirtisiz enfeksiyonun iki cinste de sık olduğunu ve bu yüzden taramanın önemli olduğunu vurgular.


Bakteri erkekte idrar kanalına (üretra), anal ilişkide rektuma, oral seksle boğaza yerleşebilir. Kadında rahim ağzı ve idrar kanalı en sık tutulan yerlerdir; doğum sırasında anneden bebeğe geçerek göz ve akciğer enfeksiyonuna da yol açabilir.


Belirtisiz kişi de bulaştırıcıdır. Klamidya nedir diye soran hastalarımın bir kısmı, kendi taşıyıcılığını ilk kez partnerinde enfeksiyon saptandığında öğreniyor. Rowley çalışmasında klamidya; bel soğukluğu, trikomonas ve frengiyle birlikte dünyada en sık görülen dört tedavi edilebilir cinsel yolla bulaşan enfeksiyon arasında yer aldı.

Erkeklerde Klamidya Belirtileri Nelerdir?


Erkeklerde klamidya belirti verdiğinde en sık tablo üretrittir: idrar yaparken yanma, penis ucundan özellikle sabahları gelen saydam ya da beyazımsı az miktarda akıntı ve idrar kanalında kaşıntı. CDC 2021 kılavuzu, üretrit yakınması olan erkekte klamidya ve bel soğukluğunun birlikte araştırılmasını önerir, çünkü belirtiler benzer.


Bel soğukluğunda akıntı genellikle daha yoğun ve sarı-yeşil renklidir; yine de yalnız görünüme bakarak ayrım yapılmaz. İki hastalığın farkını bel soğukluğu belirtileri yazımda, akıntının diğer nedenlerini penis akıntısı yazımda anlattım.


Anal ilişkide rektum tutulursa makatta akıntı, kanama ya da dışkılama sırasında ağrı olabilir; çoğu zaman ise hiç belirti yoktur. Boğazdaki klamidya da genellikle belirtisizdir. Bu bölgeler ancak temas öyküsü sorulup ayrıca örnek alınırsa saptanır; oral temasla geçen enfeksiyonları oral seksle bulaşan enfeksiyonlar yazımda topladım.

Klamidya Tedavi Edilmezse Erkekte Hangi Sorunlara Yol Açar?


Tedavi edilmeyen klamidya erkekte en sık epididimit yapar: bakteri idrar kanalından testisin arkasındaki epididime ilerler ve tek taraflı testis ağrısı, şişlik ve bazen ateşle ortaya çıkar. CDC 2021 kılavuzuna göre 35 yaş altı cinsel olarak aktif erkeklerde akut epididimitin en sık nedeni klamidya ve bel soğukluğudur.


Klamidya, üretrit, eklem iltihabı ve göz iltihabının birlikte görüldüğü reaktif artrite de zemin hazırlayabilir. Erkek kısırlığıyla ilişkisi kadındaki kadar net gösterilmemiştir; yine de epididimit geçiren erkekte sperm yolunun etkilenebileceği unutulmamalıdır.


Ani başlayan şiddetli testis ağrısında ilk düşünülmesi gereken, testisin kendi etrafında dönmesi (torsiyon) gibi acil durumlardır; CDC kılavuzu da epididimit tanısından önce bu ayrımın yapılmasını vurgular. Bu nedenle testis ağrısı olan genç erkeği aynı gün muayene eder, gerekirse ultrasonla değerlendiririm.


Ayrı bir alt tür olan lenfogranuloma venereum (LGV), C. trachomatis'in L1, L2 ve L3 tiplerinden kaynaklanır. CDC kılavuzu, LGV'nin özellikle erkeklerle ilişkiye giren erkeklerde rektum iltihabıyla (proktit) ve kasıkta ağrılı lenf bezleriyle ortaya çıkabileceğini, tedavinin de daha uzun sürdüğünü belirtir.

Kadında Klamidya Neden Daha Sessiz ve Daha Riskli Seyreder?


Kadında klamidya çoğunlukla belirtisizdir ve tedavi edilmezse rahim ve tüplere ilerleyerek pelvik inflamatuvar hastalığa (PID), dış gebeliğe ve tüp kaynaklı kısırlığa yol açabilir. Bu yüzden CDC 2021 kılavuzu, 25 yaş altındaki cinsel olarak aktif kadınlarda yılda bir klamidya taraması önerir.


Belirti varsa vajinal akıntı, ilişki sonrası lekelenme, idrarda yanma ya da kasık ağrısı görülebilir. Oakeshott ve arkadaşlarının randomize POPI çalışmasında, başlangıçta klamidya pozitif olup tedavisi ertelenen kadınların %9,5'inde bir yıl içinde PID gelişti; hemen tedavi edilenlerde bu oran %1,6 idi.


Erkek hastamda klamidya saptadığımda partnerinin jinekolojik değerlendirme almasını isterim; kadın partnerin belirtisi olmaması enfeksiyon olmadığı anlamına gelmez, bu yüzden test sonucu beklenmeden tedavi planı da konuşulur. Kadın partnerin tedavisi hem onun üreme sağlığını korur hem de erkeğin yeniden enfekte olmasını önler.

Klamidya Tanısı Hangi Testle Konur?


Klamidya tanısı nükleik asit amplifikasyon testiyle (NAAT) konur; erkekte en uygun örnek ilk akım idrardır, yani idrarın ilk birkaç yudumu. CDC 2021 kılavuzu, erkekte ilk akım idrarda NAAT'ı önerilen yöntem olarak kabul eder; idrar kanalına çubuk sokmak çoğu zaman gerekmez. Kadında vajinal sürüntü tercih edilir.


Anal ya da oral ilişki öyküsü varsa rektum ve boğazdan ayrı örnek alınır, çünkü idrar testi bu bölgelerdeki enfeksiyonu göstermez. Testten önce en az bir saat idrar yapmamak, örneğin doğru alınmasını sağlar.


Klamidya saptanan hastada bel soğukluğu, frengi, HIV ve gerekirse hepatit B taraması da yapılır; CDC, bir cinsel yolla bulaşan enfeksiyon bulunduğunda diğerlerinin de araştırılmasını önerir. Test seçeneklerinin genel çerçevesini cinsel yolla bulaşan hastalıklar yazımda anlattım.

Klamidya Tedavisinde Hangi Antibiyotik Kullanılır?


CDC 2021 kılavuzunda erkekte klamidya tedavisinin ilk seçeneği 7 gün boyunca günde iki kez 100 mg doksisiklindir; tek doz 1 g azitromisin ise alternatif tedavidir. Kılavuz bu değişikliği, özellikle rektumdaki enfeksiyonda doksisiklinin daha yüksek iyileşme sağlamasına dayandırır. Gebelikte ise azitromisin önerilir.


Dombrowski ve arkadaşlarının erkeklerle ilişkiye giren erkeklerde yaptığı randomize çalışmada rektal klamidyada mikrobiyolojik iyileşme doksisiklin grubunda 70 hastanın 70'inde, azitromisin grubunda 65 hastanın 48'inde (%74) sağlandı. Rektal testi yapılmayan ama anal teması olan erkekte de bu nedenle doksisiklini tercih ederim.


Doksisiklin bol suyla ve yatmadan en az yarım saat önce alınmalı, süt ürünleri ve demir ilaçlarıyla aynı saatte içilmemelidir; güneşe karşı cilt hassasiyeti yapabileceği için tedavi süresince güneş koruması önerilir. İlacı belirtiler geçti diye yarıda bırakmak tedavi başarısızlığına yol açar. Doksisiklin ve azitromisin kullanılamıyorsa CDC kılavuzu 7 gün levofloksasini diğer alternatif olarak sayar; LGV'de ise doksisiklin süresi 21 güne uzar.

Klamidyada Partner Tedavisi ve Kontrol Testi Nasıl Yapılır?


Klamidya tanısı konan kişinin son 60 gündeki tüm cinsel partnerleri değerlendirilip tedavi edilmelidir; tedavi tamamlanana ve belirtiler geçene kadar cinsel ilişkiye ara verilir. CDC 2021 kılavuzu, tek doz tedavide sonraki 7 gün, 7 günlük tedavide ise ilaç bitene kadar ilişkiden kaçınılmasını önerir.


Tedavi sonrası iyileşme testi gebelik dışında rutin değildir; ancak yeniden enfeksiyon sık olduğu için CDC, tedaviden 3 ay sonra yeniden test yapılmasını önerir. Hosenfeld ve arkadaşlarının sistematik derlemesinde kadınlarda tekrar klamidya enfeksiyonu oranının ortanca değeri %13,9 bulundu.


Yeniden enfeksiyonun en sık nedeni, tedavi edilmemiş partnerle ilişkinin sürmesidir. Bu yüzden hastama partnerini muayeneye getirmesini, prezervatifi her ilişkide kullanmasını ve yeni partner döneminde testi tekrarlamasını öneririm. Yara yapan enfeksiyonlardan farkı için genital herpes yazıma da bakabilirsiniz.

Klamidya Taraması Kimlere Önerilir?


Belirtisiz klamidyayı yakalamanın tek yolu taramadır ve CDC 2021 kılavuzu taramayı risk grubuna göre önerir: 25 yaş altı cinsel olarak aktif kadınlarda yılda bir, 25 yaş ve üzerinde yeni ya da birden çok partneri olan kadınlarda, gebelikte ilk kontrolde ve erkeklerle ilişkiye giren erkeklerde temas edilen her bölgede en az yılda bir.


Erkeklerle ilişkiye giren erkeklerde birden çok ya da anonim partner varsa tarama 3-6 ayda bir yapılabilir. Kadınlarla ilişkiye giren genç erkeklerde genel tarama için kanıt kılavuzda yetersiz kabul edilir; ancak enfeksiyonun sık görüldüğü ortamlarda, yeni partner sonrası ya da partnerde tanı varsa test önerilir.


Muayenehanemde test kararını yaşa ve partner öyküsüne göre birlikte veririz. HIV ile yaşayan ya da HIV önleyici ilaç (PrEP) kullanan kişilerde tarama daha sık planlanır, çünkü bu gruplarda cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar daha sık görülür.

Klamidya Hakkında Sık Sorulan Sorular


Klamidya kendiliğinden geçer mi?

Klamidyanın kendiliğinden geçmesini beklemek doğru değildir; enfeksiyon aylarca belirtisiz sürebilir ve bu sürede partnere bulaşır. CDC 2021 kılavuzu tanı konan herkese antibiyotik önerir. Oakeshott'un POPI çalışmasında tedavisi ertelenen klamidya pozitif kadınların %9,5'inde pelvik iltihap gelişmesi, beklemenin bedelini açıkça gösterir.


Klamidya testi için ne zaman başvurmalıyım?

İdrarda yanma, penis akıntısı, testis ağrısı ya da partnerde klamidya tanısı varsa beklemeden başvurulmalıdır. Belirti yoksa yeni partner sonrası ya da birden çok partner varsa test yapılır. CDC 2021 kılavuzu 25 yaş altı kadınlarda yıllık, erkeklerle ilişkiye giren erkeklerde temas edilen bölgelere göre en az yıllık tarama önerir.


Klamidya tedavisinden sonra ne zaman ilişkiye girilebilir?

CDC 2021 kılavuzuna göre tek doz azitromisin alındıysa 7 gün, 7 günlük doksisiklin kullanılıyorsa ilaç bitene kadar ve belirtiler geçene kadar cinsel ilişkiye ara verilmelidir. Partner de tedavi olmadan ilişki sürdürülürse yeniden enfeksiyon olur; bu yüzden iki tarafın tedavisinin bitmesi beklenir ve 3 ay sonra test tekrarlanır.


Klamidya erkekte kısırlık yapar mı?

Erkekte klamidya ile kısırlık arasındaki bağ kadındaki kadar güçlü gösterilmemiştir. Ancak CDC 2021 kılavuzu, tedavi edilmeyen enfeksiyonun epididimite yol açabileceğini belirtir ve epididimit sperm yolunu etkileyebilir. Kadında ise tüp hasarı ve kısırlık riski belirgindir; bu nedenle erkekteki tedavi partnerin doğurganlığını korumak açısından da önemlidir.


Prezervatif klamidyadan korur mu?

Doğru ve her ilişkide kullanılan prezervatif klamidya bulaş riskini belirgin azaltır, çünkü bakteri genital salgılarla geçer. CDC 2021 kılavuzu, erkek prezervatifinin tutarlı kullanımını klamidya dahil cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korunmanın temel yolu olarak önerir. Oral ve anal ilişkide de kullanılmalıdır; düzenli test ise korunmanın ikinci ayağıdır.


HPV ve klamidya aynı anda olabilir mi?

Evet, olabilir. Biri virüs, diğeri bakteri olsa da ikisi de cinsel temasla bulaştığı için aynı kişide birlikte bulunabilir. CDC 2021 kılavuzu, bir cinsel yolla bulaşan enfeksiyon saptandığında diğerlerinin de taranmasını önerir. Klamidya antibiyotikle tedavi edilir; HPV'nin yaptığı siğil ise ayrı yöntemlerle ele alınır.


Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa hekiminize başvurun.

İletişim

Op. Dr. Niyazi Umut Özdemir · Üroloji Uzmanı

Adres: Fener Mah. Bülent Ecevit Bulv. No:23 Kanyon Plaza K:4 D:7, Muratpaşa / Antalya

Telefon: 0242 323 17 77

WhatsApp: 0505 525 24 22

Çalışma saatleri: Pazartesi-Cuma 09:00-17:30, Cumartesi 09:00-12:00

ORCID: 0000-0002-6457-4770


Kaynaklar

  1. Workowski KA, Bachmann LH, Chan PA, ve ark. Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021. MMWR Recomm Rep. 2021;70(4):1-187.

  2. Rowley J, Vander Hoorn S, Korenromp E, ve ark. Chlamydia, gonorrhoea, trichomoniasis and syphilis: global prevalence and incidence estimates, 2016. Bull World Health Organ. 2019;97(8):548-562.

  3. Dombrowski JC, Wierzbicki MR, Newman LM, ve ark. Doxycycline versus azithromycin for the treatment of rectal chlamydia in men who have sex with men: a randomized controlled trial. Clin Infect Dis. 2021;73(5):824-831.

  4. Oakeshott P, Kerry S, Aghaizu A, ve ark. Randomised controlled trial of screening for Chlamydia trachomatis to prevent pelvic inflammatory disease: the POPI (prevention of pelvic infection) trial. BMJ. 2010;340:c1642.

  5. Hosenfeld CB, Workowski KA, Berman S, ve ark. Repeat infection with chlamydia and gonorrhea among females: a systematic review of the literature. Sex Transm Dis. 2009;36(8):478-489.


Son gözden geçirme tarihi: 5 Kasım 2026

Yorumlar


Op Dr Niyazi Umut Özdemir
Op Dr Niyazi Umut Özdemir

Pazartesi -  Cuma     9:00 am - 17:30 pm
Cumartesi                 9:00 am - 12:00 pm
Pazar                          Kapalı

  • Facebook Social Icon
  • Instagram Social Icon
  • X
bottom of page