top of page

Erkekte HPV Nedir? Belirtiler, Test, Tedavi ve Partner Yönetimi

Yazarın fotoğrafı: Op Dr Niyazi Umut Özdemir
Op Dr Niyazi Umut Özdemir
15 Haz
7 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 23 Ağu

Erkekte HPV Nedir? Belirtiler, Test Var mı, Tedavi Seçenekleri ve Partner Yönetimi

Erkekte HPV (insan papilloma virüsü), peniste, skrotumda ve makat çevresinde deri ile mukozaya yerleşen, çoğu olguda hiçbir belirti vermeden aylar içinde kendiliğinden temizlenen yaygın bir enfeksiyondur. Ancak siğil, kanayan ya da yara gibi açık bir lezyon varsa veya partnerde HPV ile ilişkili bulgu saptandıysa muayene gerekir.


Erkekte rutin HPV tarama testi önerilmez; tanı çoğunlukla muayeneyle konur, tedavi virüse değil görünen lezyona yöneliktir. Partner yönetiminde amaç suçlu aramak değil, iki kişinin de doğru takibe girmesidir. Bu konuda kadın partner için rahim ağzı taraması, erkek için muayene ve uygun yaşta aşı birlikte planlanır.

Erkekte HPV Nedir ve Ne Kadar Yaygındır?


Erkekte HPV, insan papilloma virüsünün penis, skrotum, makat ve ağız mukozasına yerleşmesidir; genellikle sessiz seyreder ve sık görülür. HPV in Men (HIM) kohortunda 1.159 erkekte yeni genital HPV enfeksiyonu sıklığı her 1.000 kişi-ayda 38,4 olarak ölçüldü (Giuliano, Lancet 2011).


HPV'nin çok sayıda tipi vardır, ancak klinik açıdan iki grup önemlidir. HPV 6 ve 11 gibi düşük riskli tipler genital siğile yol açar; 2019 IUSTI-Avrupa kılavuzuna göre anogenital siğillerin yüzde 95'inden fazlası bu iki tipten kaynaklanır (Gilson, 2020). HPV 16 ve 18 gibi yüksek riskli tipler ise uzun süre kalıcı olduğunda kanser öncüsü değişikliklere zemin hazırlayabilir.


HPV ile ilişkili kanser yükü erkekte kadına göre düşüktür. Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı verisine göre dünyada tüm kanserlerin yüzde 4,5'i HPV ile ilişkilidir; bu oran kadınlarda yüzde 8,6, erkeklerde yüzde 0,8'dir. Yılda yaklaşık 13.000 penis kanseri ve yarısı erkeklerde görülen 35.000 anal kanser HPV'ye bağlanır (de Martel, 2017). Konunun genel çerçevesini HPV nedir sayfamızda özetledim.

Erkekte HPV Nasıl Bulaşır ve Vücutta Ne Kadar Kalır?


HPV erkeğe başlıca vajinal, anal ve oral cinsel temasla, ayrıca ilişki olmaksızın deri deriye yakın temasla bulaşır; virüs çoğu erkekte birkaç ay ile bir yıl arasında temizlenir. HIM çalışmasında herhangi bir HPV tipinin ortanca kalış süresi 7,5 ay, HPV 16 için 12,2 ay bulundu (Giuliano, Lancet 2011).


Virüsün erkekte en sık nerede bulunduğu da ölçülmüştür. Heteroseksüel 463 erkekte yapılan çalışmada genel HPV sıklığı yüzde 65,4'tü; virüs en sık penis gövdesinde (yüzde 49,9), ardından glans ile sünnet oluğunda (yüzde 35,8) ve skrotumda (yüzde 34,2) saptandı. İdrar kanalında bu oran yüzde 10,1, menide yüzde 5,3 idi (Giuliano, J Infect Dis 2007). Bu dağılım, prezervatifin örtmediği skrotum ve kasık gibi bölgelerden de bulaş olabileceğini açıklar. İdrar ya da meni örneğiyle yapılan testlerin erkekte HPV'yi kaçırabilmesinin nedeni de budur.


Yaşam boyu partner sayısı arttıkça risk de artar; sigara kullanımı ve bağışıklığı baskılayan durumlar da virüsün daha uzun kalmasıyla ilişkilendirilir. HIM verisinde 50 ve üzeri kadın partner bildiren erkeklerde onkojenik HPV edinme riski 2,40 kat yüksekti ve bu erkeklerde virüsün temizlenmesi yavaşlamıştı (Giuliano, Lancet 2011). Bulaş yollarının tamamını HPV nasıl bulaşır yazımda ayrıca anlattım.

HPV Erkekte Hangi Belirtilere Yol Açar?


HPV erkekte çoğu olguda hiçbir belirti vermez; görünür bulgu olduğunda en sık tablo genital siğildir. HIM çalışmasında 2.487 erkekte genital siğil sıklığı yılda 1.000 kişide 2,35 idi; HPV 6 ya da 11 ile yeni enfekte olanların yüzde 14,6'sında 24 ay içinde siğil gelişti (Anic, 2011).


Siğiller peniste, glansta, sünnet derisinin iç yüzünde, skrotumda, kasıkta ve makat çevresinde görülebilir. Ten renginde, pembe ya da kahverengi; tek, küme hâlinde ya da karnabahar görünümünde olabilirler. Aynı çalışmada HPV 6/11 enfeksiyonundan siğilin fark edilmesine kadar geçen ortanca süre 6,2 aydı (Anic, 2011). Bu nedenle siğilin çıktığı ay, bulaşın olduğu ay anlamına gelmez.


Her kabarıklık siğil değildir. Penisin inci papülleri, yağ bezleri ve molluscum contagiosum siğille karışabilir; CDC 2021 kılavuzu tanıdan emin olunamayan, kanayan, sertleşen ya da tedaviye yanıt vermeyen lezyonlarda biyopsi önerir (Workowski, 2021). Yerleşim ve ayırıcı tanıyı erkekte HPV belirtileri yazısında ayrıntılı ele aldım.

Erkeklerde HPV Testi Var mı, Tanı Nasıl Konur?


Erkeklerde HPV için onaylı ve önerilen rutin bir tarama testi yoktur; tanı çoğunlukla muayeneyle konur. CDC 2021 kılavuzu HPV testini erkeklerde tarama amacıyla, HPV saptanan kadınların erkek partnerlerinde ve ergenlerde önermez; siğil tanısı gözle muayeneye dayanır, gerekirse biyopsi yapılır (Workowski, 2021).


Muayenede penis, glans, sünnet derisi, skrotum, kasık ve makat çevresi iyi ışık altında değerlendirilir; küçük lezyonlarda büyüteç ya da dermatoskop yardımcı olur. Erkeklerle ilişkiye giren erkeklerde ve HIV ile yaşayanlarda anal kanal değerlendirmesi ayrıca konuşulur. Negatif bir sürüntü sonucunun virüsün hiç olmadığını göstermediği, pozitif sonucun da çoğu zaman tedavi gerektirmediği bilinmelidir.


Testin kimlerde ve hangi bölgeden alınabileceğini erkekte HPV testi yazısında anlattım.

HPV Tedavisi Erkekte Neleri Kapsar?


HPV'nin kendisini ortadan kaldıran bir ilaç yoktur; tedavi siğil ya da kanser öncüsü lezyon gibi görünen bulguya yöneliktir. CDC 2021 kılavuzu siğiller için hastanın evde sürdüğü ilaçları ve hekimin uyguladığı yöntemleri önerir, seçimi lezyonun yerine, sayısına ve hastanın tercihine bırakır (Workowski, 2021).


Evde kullanılan seçenekler imikimod krem (yüzde 3,75 ya da 5), podofilotoksin (yüzde 0,5 solüsyon ya da jel) ve sinekatekin merhemidir (yüzde 15). Hekim uygulamalı yöntemler sıvı nitrojenle dondurma (kriyoterapi), cerrahi çıkarma ya da koterle yakma ve yüzde 80-90 trikloroasetik asit uygulamasıdır (Workowski, 2021). IUSTI-Avrupa kılavuzu, hangi yöntem seçilirse seçilsin siğillerin bir bölümünün aylar içinde tekrar edebileceğini vurgular (Gilson, 2020).


Belirti vermeyen HPV pozitifliği tedavi gerektirmez. Gebelikte podofilotoksin ve sinekatekin kullanılmaz, imikimoddan da kaçınılır; kadın partnerde siğil varsa ve gebelik söz konusuysa tedavi bu yüzden jinekologla planlanır (Workowski, 2021). Yöntemlerin birbirine üstünlüğünü siğil tedavi yöntemleri yazısında karşılaştırdım; siğil görüntüleri ve hasta rehberi için genital siğil rehberine de bakabilirsiniz.

HPV Tanısında Partner Yönetimi Nasıl Yapılır?


HPV tanısında partner yönetimi, iki kişinin de muayene ve takibe yönlendirilmesi, kimin kime bulaştırdığı sorusunun ise bir kenara bırakılmasıdır. CDC 2021 kılavuzu, HPV'nin uzun süre sessiz kalabildiğini, bu yüzden bulaşın zamanının ve kaynağının çoğu zaman belirlenemeyeceğini hastaya açıkça anlatmayı önerir (Workowski, 2021).


Uzun süreli ilişkilerde partnerler çoğu zaman aynı HPV tiplerini zaten paylaşır. Kadın partner için yapılacak şey, yaşına uygun rahim ağzı taramasını (smear ve HPV DNA testi) aksatmamak ve vulva, vajina girişi ile makat çevresinde siğil varsa jinekolojik muayeneye gitmektir. Erkek partner için ise penis ve makat çevresinin muayenesi yeterlidir; test istemek çoğu zaman yeni bilgi vermez.


Siğil tedavisi sürerken cinsel ilişkiye ara verilmesi, lezyon iyileşince prezervatifle devam edilmesi önerilir. İlişki içindeki kaygıları eşim aldatıyor mu yazısında, kadında tarama sonuçlarını HPV testi rehberinde anlattım.

Erkekte HPV Aşı ve Prezervatifle Önlenebilir mi?


Erkekte HPV aşı ve prezervatifle büyük ölçüde azaltılabilir, ancak hiçbir yöntem riski sıfırlamaz. Randomize, plasebo kontrollü bir çalışmada dört değerlikli aşı, 16-26 yaş erkeklerde aşı tiplerine bağlı dış genital lezyonları protokole uyan grupta yüzde 90,4 oranında önledi (Giuliano, NEJM 2011).


ABD Bağışıklama Danışma Kurulu (ACIP) aşıyı 11-12 yaşta rutin, 26 yaşına kadar herkese telafi dozu olarak önerir; 27-45 yaş arasında ise karar hekimle birlikte, kişinin yeni partner riskine göre verilir (Meites, 2019). Aşı mevcut siğili ya da yerleşmiş enfeksiyonu tedavi etmez, karşılaşılmamış tiplere karşı korur.


Prezervatif riski azaltır. Yeni cinsel hayata başlayan kadınlarda partnerin her ilişkide prezervatif kullandığı grupta HPV sıklığı 100 kişi-yılda 37,8, yüzde 5'ten az kullandığı grupta 89,3 bulundu; bu çalışma randomize değildir (Winer, 2006). Yaş sınırı ve doz şemasını erkeklerde HPV aşısı yazısında anlattım.

Erkekte HPV Hakkında Sık Sorulan Sorular


Erkekte HPV kendiliğinden geçer mi?

Çoğu olguda evet. HIM kohortunda herhangi bir HPV tipinin erkekte kalış süresi ortanca 7,5 ay, HPV 16 için 12,2 ay bulundu (Giuliano, Lancet 2011). Virüsün temizlenmesi, siğilin de kendiliğinden kaybolacağı anlamına gelmez; görünen siğil varsa muayene ve tedavi planı yine gerekir.


Erkekte HPV kansere dönüşür mü?

Nadiren. Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı verisine göre erkeklerde tüm kanserlerin yüzde 0,8'i HPV ile ilişkilidir; penis, makat ve ağız boğaz kanserleri bunların başında gelir (de Martel, 2017). Kalıcı yüksek riskli tip, sigara ve bağışıklık baskılanması riski artırır; düzenli muayene bu yüzden önemlidir.


HPV erkekte kısırlık yapar mı?

HPV'nin erkek kısırlığına doğrudan yol açtığını gösteren güçlü bir kanıt yoktur. HPV DNA'sı menide nadiren saptanır; 463 erkeklik çalışmada bu oran yüzde 5,3 idi (Giuliano, J Infect Dis 2007). Çocuk sahibi olmakta güçlük yaşayan çiftlerde HPV yerine standart infertilite değerlendirmesi yapılması daha doğru olur.


Partnerimde HPV çıktı, ben de test yaptırmalı mıyım?

Genellikle hayır. CDC 2021 kılavuzu HPV saptanan kadınların erkek partnerlerinde HPV testi önermez (Workowski, 2021). Bunun yerine penis, skrotum ve makat çevresinin dikkatli muayenesi yapılır; siğil ya da şüpheli lezyon yoksa ek bir işlem gerekmez. 26 yaşını geçmemişseniz ve aşılı değilseniz aşı konusu ayrıca konuşulur.


Siğilim tedavi edildi, ilişkiye ne zaman başlayabilirim?

Siğiller tamamen iyileşip tedavi bölgesindeki deri kapanınca ilişkiye dönülebilir. CDC 2021 kılavuzu tedavi süresince lezyonlu bölgenin temastan korunmasını önerir (Workowski, 2021). IUSTI-Avrupa kılavuzuna göre siğiller aylar içinde tekrar edebileceği için ilk dönemde prezervatif kullanmak ve kontrol muayenesine gelmek mantıklıdır (Gilson, 2020).


Oral seksle erkekte HPV bulaşır mı?

Evet, oral temas da HPV'yi ağız ve boğaza taşıyabilir. Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı verisine göre HPV ile ilişkili baş boyun kanserlerinin 21.000'i gelişmiş ülkelerde görülen orofarenks kanseridir (de Martel, 2017). Uzun süren boğaz ağrısı, ses kısıklığı ya da boyunda kitle varsa muayene gerekir; ayrıntıları oral HPV yazımda anlattım.


Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa hekiminize başvurun.

İletişim

Op. Dr. Niyazi Umut Özdemir · Üroloji Uzmanı

Adres: Fener Mah. Bülent Ecevit Bulv. No:23 Kanyon Plaza K:4 D:7, Muratpaşa / Antalya

Telefon: 0242 323 17 77

WhatsApp: 0505 525 24 22

Çalışma saatleri: Pazartesi-Cuma 09:00-17:30, Cumartesi 09:00-12:00

ORCID: 0000-0002-6457-4770


Kaynaklar

  1. Giuliano AR, Lee JH, Fulp W, ve ark. Incidence and clearance of genital human papillomavirus infection in men (HIM): a cohort study. Lancet. 2011;377(9769):932-940.

  2. Giuliano AR, Nielson CM, Flores R, ve ark. The optimal anatomic sites for sampling heterosexual men for human papillomavirus (HPV) detection. J Infect Dis. 2007;196(8):1146-1152.

  3. Anic GM, Lee JH, Stockwell H, ve ark. Incidence and HPV type distribution of genital warts in a multinational cohort of men: the HPV in men study. J Infect Dis. 2011;204(12):1886-1892.

  4. Gilson R, Nugent D, Werner RN, ve ark. 2019 IUSTI-Europe guideline for the management of anogenital warts. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2020;34(8):1644-1653.

  5. de Martel C, Plummer M, Vignat J, Franceschi S. Worldwide burden of cancer attributable to HPV by site, country and HPV type. Int J Cancer. 2017;141(4):664-670.

  6. Workowski KA, Bachmann LH, Chan PA, ve ark. Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021. MMWR Recomm Rep. 2021;70(4):1-187.

  7. Giuliano AR, Palefsky JM, Goldstone S, ve ark. Efficacy of quadrivalent HPV vaccine against HPV infection and disease in males. N Engl J Med. 2011;364(5):401-411.

  8. Meites E, Szilagyi PG, Chesson HW, ve ark. Human Papillomavirus Vaccination for Adults: Updated Recommendations of the ACIP. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2019;68(32):698-702.

  9. Winer RL, Hughes JP, Feng Q, ve ark. Condom use and the risk of genital human papillomavirus infection in young women. N Engl J Med. 2006;354(25):2645-2654.


Son gözden geçirme tarihi: 6 Kasım 2026

Yorumlar


Op Dr Niyazi Umut Özdemir
Op Dr Niyazi Umut Özdemir

Pazartesi -  Cuma     9:00 am - 17:30 pm
Cumartesi                 9:00 am - 12:00 pm
Pazar                          Kapalı

  • Facebook Social Icon
  • Instagram Social Icon
  • X
bottom of page