Genital Siğil (Kondilom) Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tanısı
Çoğu olguda genital siğil, HPV 6 ve 11 tiplerinin yaptığı, kanser riski taşımayan, peniste, vulvada ya da makat çevresinde çıkan yumuşak ve et rengi kabarıklıklardır; muayeneyle tanınır, ek test gerekmez. Ancak lezyon sertse, kanıyor, renkleniyor ya da tedaviye yanıt vermiyorsa biyopsi gerekir ve ayırıcı tanı genişletilir.
Kondilom, tıbbi adıyla kondiloma akuminata, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar arasında en sık görülen deri bulgularından biridir. Aşağıda siğilin erkekte ve kadında nerede ve nasıl göründüğünü, neden çıktığını, nasıl tanındığını ve hangi lezyonlarla karıştırıldığını CDC ve Avrupa IUSTI kılavuzlarına dayanarak anlatıyorum; tedavi ayrıntısı ayrı yazılarda.
Genital Siğil Nedir ve Hangi HPV Tipleri Yol Açar?
Genital siğil, insan papilloma virüsünün (HPV) düşük riskli tiplerinin deri ve mukozada yaptığı iyi huylu bir büyümedir. Avrupa IUSTI kılavuzuna göre anogenital siğillerin yüzde 95'inden fazlasından HPV 6 ve 11 sorumludur; bu iki tip rahim ağzı ya da penis kanseri yapan tipler değildir.
Bu ayrım hastalarımın en çok rahatladığı noktadır. Kanserle ilişkili tipler başta HPV 16 ve 18 olmak üzere yüksek riskli gruptadır ve genellikle siğil yapmaz, gözle görülmeyen hücre değişikliklerine yol açar. Yine de aynı kişide birden fazla tip birlikte bulunabilir. Garland ve arkadaşlarının 8.800 kadını yaklaşık 3,6 yıl izlediği çalışmada siğil örneklerinin yüzde 31'inde yüksek riskli bir tip de saptanmıştır. Bu nedenle siğil görülen kadında rahim ağzı taramasının aksatılmaması önerilir.
Siğil bir kez çıktıysa "HPV vücudumda ömür boyu kalacak mı?" sorusu gelir. Erkeklerde yapılan HPV in Men (HIM) kohortunda yeni bir HPV enfeksiyonunun ortanca süresi 7,5 ay bulunmuştur; yani çoğu enfeksiyonu bağışıklık sistemi zamanla kontrol eder. Siğilin kendisi ise bu süreçte kendiliğinden gerileyebilir, aynı kalabilir ya da büyüyebilir. Bu üç ihtimali kendiliğinden geçer mi yazımda ayrıca ele aldım.
HPV ailesinin genel yapısını ve kanserle ilişkisini merak edenler için HPV nedir sayfası iyi bir başlangıç olur.
Genital Siğil Belirtileri Nelerdir, Erkekte Nerede Çıkar?
Genital siğil belirtileri çoğu hastada ağrısızdır: et rengi, pembe ya da kahverengimsi, tek tek ya da karnabahar gibi kümelenmiş kabarıklıklar görülür. CDC 2021 kılavuzu siğillerin çoğunun belirti vermediğini, büyüklüğüne ve yerine göre ağrı ya da kaşıntı yapabildiğini belirtir; şikâyetin yokluğu siğil olmadığını göstermez.
Erkekte siğiller en sık şu bölgelerde çıkar:
Penis gövdesinde ve sünnet derisinin iç yüzünde
Glansta (penis başında) ve korona çevresinde
İdrar deliğinin ağzında (meatus), nadiren idrar kanalının içinde
Skrotumda, kasık kıvrımında ve makat çevresinde
İdrar deliğindeki siğil idrar akımını çatallaştırabilir ya da idrar sonunda damlamaya yol açabilir; bu olgularda kanalın içini de değerlendiririm. Makat çevresinde siğil olan erkeklerde anal ilişki öyküsü olmasa da lezyon görülebilir, çünkü virüs deri temasıyla bölgeye taşınabilir. Makat içine uzanan lezyonlarda anal siğil yazımdaki muayene adımları uygulanır.
Siğiller nemli ve kıllı olmayan bölgelerde yumuşak ve saplı, kuru ve kıllı deride ise daha düz, keratinli ve sert görünür. Bu görünüm farkı tedavi seçimini de etkiler.
Kadında Kondilom Vulvada ve Vajina Girişinde Nasıl Görünür?
Kadında kondilom en sık vulvada, vajina girişinde, perinede ve makat çevresinde görülür; daha az sıklıkla vajina duvarında ve rahim ağzında bulunur. IUSTI kılavuzu siğillerin vajina içinde ve rahim ağzında da bulunabileceğini belirtir; bu bölgeler ancak spekulum muayenesiyle görüldüğü için dış siğili olan kadında iç muayene de planlanır.
Kadın hastalarda lezyonlar genellikle küçük, çok sayıda ve nemli yüzeyde olduğu için kendi kendine fark edilmesi güçtür. Bazen ilk ipucu, ilişki sonrası lekelenme ya da tuvalet kâğıdında hissedilen pürüzdür. Garland ve arkadaşlarının çalışmasında 8.800 kadının yüzde 3,4'ünde yaklaşık 4 yıllık izlemde HPV 6 ya da 11'e bağlı siğil gelişmiştir; yeni partner ve partner sayısı en önemli risk etkenleri olarak bulunmuştur.
Gebelikte siğiller hormon ve bağışıklık değişikliğiyle büyüyebilir ve sayıca artabilir. CDC 2021 kılavuzu, siğil nedeniyle sezaryeni yalnız lezyon doğum yolunu tıkıyorsa ya da normal doğum ciddi kanamaya yol açacaksa önerir. Gebelikteki takip ve güvenli ilaç seçimini gebelikte HPV yazımda ayrıntılı anlattım.
Kadın hastalarımda jinekolog ile birlikte çalışmayı tercih ederim: dış lezyonu tedavi ederken rahim ağzı taramasının güncel olduğundan emin olmak gerekir.
Kondilom Neden Olur, HPV Ne Zaman Siğile Dönüşür?
Kondilomun nedeni HPV 6 ve 11'in deri ve mukozadaki küçük sıyrıklardan bazal hücrelere ulaşmasıdır. Bulaş için tam cinsel birleşme şart değildir; CDC 2021 kılavuzuna göre vajinal, anal ve oral seks ile genital deri teması yeterlidir. Virüs alındıktan sonra siğilin görünmesi aylar sürebilir, bazı kişilerde hiç siğil çıkmaz.
HIM çalışmasında yeni HPV 6 ya da 11 enfeksiyonu geçiren erkeklerin 24 ay içinde yüzde 14,6'sında siğil gelişmiş, siğilin görülmesine kadar geçen ortanca süre yalnız HPV 6/11 taşıyanlarda 6,2 ay bulunmuştur (Anic ve ark., 2011). Bu veri iki şeyi anlatır: HPV 6/11 alan erkeklerin çoğunda siğil çıkmaz ve siğilin fark edildiği an bulaş anını göstermez. Çiftler arasındaki "kimden geçti" sorusunda bu bilgi önemlidir.
Garland çalışması ve CDC 2021 kılavuzundaki risk etkenleri şunlardır:
Yeni partner ya da partner sayısının fazla olması
Prezervatifin düzensiz kullanılması
HIV enfeksiyonu, organ nakli sonrası ilaçlar ya da uzun süreli kortizon gibi bağışıklığı baskılayan durumlar
HPV aşısı yapılmamış olması
Prezervatif bulaşı azaltır ama örtmediği kasık, skrotum ve vulva derisini korumaz. Bulaşın cinsel olmayan yolları (havlu, ortak eşya, el teması) seyrek tartışılır; bu konuyu siğil nasıl bulaşır yazımda kanıtlarıyla ele aldım.
Genital Siğil Nasıl Teşhis Edilir, Biyopsi Ne Zaman Gerekir?
Genital siğil tanısı çoğu olguda iyi ışıkta yapılan gözle muayeneyle konur ve ek test gerekmez. CDC 2021 kılavuzu, siğil tanısı için HPV testini önermez; çünkü test sonucu tanıyı doğrulamaz, tedaviyi değiştirmez ve siğil yapan düşük riskli tipler rutin testlerde zaten aranmaz.
Kılavuzun biyopsi önerdiği durumlar şunlardır:
Tanı kesin değilse
Lezyon standart tedaviye yanıt vermiyor ya da tedavi sırasında kötüleşiyorsa
Bağışıklığı baskılanmış bir hastada lezyon varsa
Siğil renklenmiş (pigmentli), sertleşmiş, alttaki dokuya yapışık, kanayan ya da yara açmış görünüyorsa
Asetik asit (sirke) uygulaması eskiden "gizli siğili gösterme" amacıyla sık kullanılırdı. IUSTI kılavuzu bu testin özgüllüğünün düşük olduğunu, HPV dışı iltihaplarda da beyazlaşma yapabileceğini ve rutin tanıda önerilmediğini belirtir. Kliniğimde bu nedenle yalnız seçilmiş olgularda, büyüteçle birlikte kullanırım.
Muayenede ayrıca eşlik eden diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonları da sorarım. Gerekirse frengi, HIV ve hepatit testleri planlanır; bu karar öyküye göre verilir. Erkekte hangi testin ne zaman anlamlı olduğunu erkeklerde HPV testi yazımda anlattım.
Kondilom Hangi Lezyonlarla Karıştırılır?
Kondilom en sık penisin inci papülleri, vulvanın vestibüler papillomatozu, molluskum kontagiozum, yağ bezleri (Fordyce lekeleri), benler ve frengiye bağlı kondiloma lata ile karıştırılır. IUSTI kılavuzu bu normal yapıları ve diğer enfeksiyonları ayırıcı tanıda sayar ve şüphede biyopsiyi önerir; ayrım deneyimli muayeneyle yapılır.
Başlıca ayrım noktaları:
İnci papülleri glansın kenarında, bir ya da iki sıra hâlinde dizilmiş, eşit büyüklükte, küçük ve parlak kabarıklıklardır; bulaşıcı değildir ve tedavi gerektirmez. Ayrıntısı inci papülleri yazımdadır.
Vestibüler papillomatoz kadında vajina girişinde simetrik, ince parmaksı uzantılardır; normal bir varyanttır.
Molluskum kontagiozum ortası göbekli, inci gibi parlak kabarcıklardır ve başka bir virüs yapar.
Kondiloma lata ikincil frengide görülen, düz, nemli ve geniş tabanlı plaklardır; kan testiyle ayrılır. Belirtileri frengi belirtileri yazımda yer alır.
Benler ve renkli lezyonlar biyopsi gerektirebilir; peniste ve vulvada ben ile siğil ayrımını tehlikeli et benleri yazımda anlattım.
Pratikte en sık gördüğüm hata, inci papüllerinin siğil sanılıp yakılmasıdır. Bu yapılar normaldir; yakılınca iz kalabilir ve kaygı azalmaz.
Kondilom Tedavisi Hangi Yöntemlerle Planlanır?
Kondilom tedavisinin amacı görünen siğili temizlemek, kaşıntı ve kanama gibi şikâyetleri gidermektir; HPV'yi vücuttan silen bir ilaç yoktur. CDC 2021 kılavuzu tek bir yöntemin diğerlerinden üstün olmadığını, seçimin siğil sayısına, yerine, büyüklüğüne, hastanın tercihine, maliyete ve hekimin deneyimine göre birlikte yapılmasını önerir.
Kılavuzdaki seçenekler iki gruptadır. Hekimin uyguladığı yöntemler dondurma (kriyoterapi), cerrahi çıkarma, yakma (elektrokoter), lazer ve yüzde 80-90 trikloroasetik asittir. Hastanın evde sürdüğü ilaçlar imikimod yüzde 3,75 ya da 5 krem, podofilotoksin yüzde 0,5 solüsyon ya da jel ve sinekateşin yüzde 15 merhemdir. Gebelikte podofilotoksin ve sinekateşin kullanılmaz, imikimod da daha fazla veri gelene kadar önerilmez.
Siğil tedavi sonrası tekrarlayabilir; bunun nedeni çevre deride kalan virüstür ve tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez. Yöntemlerin karşılaştırmasını siğil tedavi yöntemleri yazımda, muayeneden kontrole kadar adımları ise Antalya'daki tedavi süreci yazımda anlattım.
Korunmada en güçlü araç aşıdır. Siğil yapan HPV 6 ve 11'i kapsayan aşıların kimlere önerildiği HPV aşıları sayfasında özetlenmiştir. Hasta odaklı görsel anlatım isteyenler genital siğil rehberimize de bakabilir.
Genital Siğil Hakkında Sık Sorulan Sorular
Genital siğil kanser yapar mı?
Siğil yapan HPV 6 ve 11 düşük riskli tiplerdir ve IUSTI kılavuzuna göre anogenital siğillerin yüzde 95'inden fazlasından sorumludur; bu tipler kanser yapmaz. Ancak aynı kişide yüksek riskli bir tip de bulunabildiği için kadınlarda rahim ağzı taraması aksatılmamalı, renkli ya da sertleşmiş lezyonlarda biyopsi yapılmalıdır.
Kondilom ne kadar sürede ortaya çıkar?
HPV in Men çalışmasında yeni HPV 6/11 enfeksiyonu geçiren erkeklerde siğilin görülmesine kadar geçen ortanca süre 6,2 ay, iki yıllık birikimli siğil oranı ise yüzde 14,6 bulunmuştur. Yani virüsü alan herkeste siğil çıkmaz ve siğilin fark edildiği zaman bulaşın ne zaman olduğunu kesin olarak göstermez.
Kondilom ne kadar yaygındır?
Patel ve arkadaşlarının sistematik derlemesinde yeni ve tekrarlayan siğillerin yıllık sıklığı ortanca 100.000 kişide 194,5 bulunmuş, en yüksek sıklık kadınlarda 24 yaş öncesinde, erkeklerde 25-29 yaşta görülmüştür. Türkiye'de jinekologlarla yapılan bir taramada 30-65 yaş kadınlarda yıllık sıklık 100.000'de 154 bildirilmiştir.
Siğil için HPV testi yaptırmam gerekir mi?
Gerekmez. CDC 2021 kılavuzu siğil tanısı için HPV testini önermez, çünkü tanı muayeneyle konur ve test sonucu tedaviyi değiştirmez. Kadınlarda HPV testi rahim ağzı taramasının bir parçası olarak kendi takvimine göre yapılır; erkeklerde ise rutin HPV taraması için onaylı bir test yoktur.
Partnerimin de muayene olması gerekir mi?
Partnerin şikâyeti yoksa bile görünür siğil, diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar ve kadınsa rahim ağzı taraması açısından değerlendirilmesi yararlıdır. CDC 2021 kılavuzu, partnerde HPV testi yapılmasını önermez; ancak çiftin birlikte bilgilendirilmesini, görünür lezyonların tedavi edilmesini ve tedavi bitene kadar cinsel temasa ara verilmesini önerir.
Siğil tedavisinden sonra tekrar çıkar mı?
Çıkabilir. CDC 2021 kılavuzu tedavinin görünen siğili temizlediğini ama virüsü ortadan kaldırmadığını, bu nedenle ilk aylarda tekrarın sık olduğunu belirtir. Tekrarda aynı ya da farklı bir yöntem seçilir; bağışıklığı baskılayan bir durum varsa onun kontrol altına alınması da süreci kolaylaştırır.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa hekiminize başvurun.
İletişim
Op. Dr. Niyazi Umut Özdemir · Üroloji Uzmanı
Adres: Fener Mah. Bülent Ecevit Bulv. No:23 Kanyon Plaza K:4 D:7, Muratpaşa / Antalya
Telefon: 0242 323 17 77
WhatsApp: 0505 525 24 22
Çalışma saatleri: Pazartesi-Cuma 09:00-17:30, Cumartesi 09:00-12:00
ORCID: 0000-0002-6457-4770
Kaynaklar
Workowski KA, Bachmann LH, Chan PA, ve ark. Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021. MMWR Recomm Rep. 2021;70(4):1-187.
Gilson R, Nugent D, Werner RN, ve ark. 2019 IUSTI-Europe guideline for the management of anogenital warts. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2020;34(8):1644-1653.
Garland SM, Steben M, Sings HL, ve ark. Natural history of genital warts: analysis of the placebo arm of 2 randomized phase III trials of a quadrivalent human papillomavirus vaccine. J Infect Dis. 2009;199(6):805-814.
Anic GM, Lee JH, Stockwell H, ve ark. Incidence and human papillomavirus (HPV) type distribution of genital warts in a multinational cohort of men: the HPV in men study. J Infect Dis. 2011;204(12):1886-1892.
Giuliano AR, Lee JH, Fulp W, ve ark. Incidence and clearance of genital human papillomavirus infection in men (HIM): a cohort study. Lancet. 2011;377(9769):932-940.
Patel H, Wagner M, Singhal P, Kothari S. Systematic review of the incidence and prevalence of genital warts. BMC Infect Dis. 2013;13:39.
Ozgul N, Tuncer M, Abacioglu M, Gultekin M. Estimating prevalence of genital warts in Turkey: survey among KETEM-affiliated gynecologists across Turkey. Asian Pac J Cancer Prev. 2011;12(9):2397-2400.
Son gözden geçirme tarihi: 2 Kasım 2026
Yorumlar