HPV Aşısı Nedir, Kimlere Yapılır ve Yan Etkileri Nelerdir?
- 29 Nis
- 3 dakikada okunur
HPV aşısı, Human Papillomavirus'e karşı geliştirilen ve günümüzde tıbbın sunabildiği en güçlü koruyucu önlemlerden biri olarak kabul gören bir aşı serisidir. Hem serviks (rahim ağzı) kanseri hem de genital siğil gibi farklı tablolara yol açabilen HPV'yi ele almadan, cinsel sağlık hakkında kapsamlı bir konuşma yapılamaz. Antalya'daki kliniğime başvuran pek çok hasta, "Bu aşıyı neden daha önce duymadım?" ya da "Artık geç mi kaldım?" diye soruyor. Bu yazıda bu soruların yanıtlarını, güncel rehber önerilerini ve klinik deneyimimi bir araya getirerek aktarmaya çalışacağım.
Aşıyı daha önce hiç düşünmemiş ya da yaptırmış ama tam olarak ne işe yaradığını bilmeyenler için de bu yazı iyi bir başlangıç noktası olabilir. Özellikle daha önce genital siğil tedavisi gören hastalarda HPV aşısının rolünü merak ediyorsanız, bu konuya da değineceğiz. Genital siğil (kondilom) hakkında daha ayrıntılı bilgi almak isteyenler için genitalsigil.antalyahpv.com adresinde kapsamlı bir kaynak hazırladım.
HPV aşısı konusundaki en önemli sorunlardan biri, yanlış veya eksik bilginin bireylerin kararını olumsuz etkilemesidir. "Aşı virüsü bulaştırır", "Sadece genç kızlara yapılır" gibi mitler hâlâ yaygındır.
HPV Aşısı Nedir? Hangi Türleri Var?
HPV aşısı, vücuda gerçek virüs değil yalnızca virüsün yüzey proteinleri tanıtılarak bağışıklık sistemi uyarılması prensibine dayanır. CDC verilerine göre tüm servikal kanserlerin %70'inden fazlası 16 ve 18. tiplere bağlıdır. NCBI Bookshelf'in StatPearls derlemesi de Gardasil 9'u birincil tercih olarak önermektedir.
HPV Aşısı Nasıl Çalışır?
Aşının içeriğindeki virus-like particles (VLP), bağışıklık sistemini hem hücresel hem de antikor bazlı yanıt üretmeye yönlendirir. Kısaca anlatmak gerekirse: vücudunuza "düşmanın fotoğrafını" gösteriyorsunuz, o da ona göre savunma hazırlıyor.
HPV Aşısı Kimlere ve Hangi Yaşta Yapılır?
HPV aşısı konusundaki en yaygın yanılgı, "Bu aşı sadece kız çocuklarına yapılır" düşüncesidir. CDC tavsiyelerine göre aşı takvimine ilişkin temel kurallar: 9-14 yaş 2 doz (6-12 ay), 15-26 yaş 3 doz (0., 2. ve 6. aylar), 27-45 yaş paylaşılan klinik karar.
Doz ve Yaş Takvimi
9-14 yaş: 2 doz (ilk doz ardından 6-12 ay içinde ikinci doz)
15-26 yaş: 3 doz (0., 2. ve 6. aylar)
27-45 yaş: CDC paylaşılan klinik karar kategorisinde
Türkiye'de HPV aşısı devlet hastanelerinde belirli yaş gruplarına ücretsiz olarak uygulanabilmektedir. Güncel Gardasil 9 fiyatları doz başına 3.300-4.000 TL, tam seri için 9.900-12.000 TL aralığında seyretmektedir.
Erkekler İçin HPV Aşısı Neden Önemli?
Uzun yıllar HPV aşısı yalnızca kadınlar için bir seçenek olarak algılandı. BMC Medicine'de yayımlanan bir derleme cinsiyetten bağımsız aşılama programının önemini ortaya koymaktadır. Uroloji ve erkek cinsel sağlığı hakkında daha fazla bilgi için urolojiksorun.com adresini ziyaret edebilirsiniz.
Kadınlarda HPV Aşısının Önemi
Kadınlarda HPV aşısının öncelikli hedefi serviks kanseri önlemedir. Gardasil 9'un, servikal kanser vakalarının yüzde 90'dan fazlasıyla ilişkili HPV tiplerine karşı koruma sağladığı gösterilmiştir.
HPV Aşısının Yan Etkileri Nelerdir?
HPV aşısının güvenlik profili son derece iyi belgelenmiştir. NIH'in kapsamlı güvenlik değerlendirmesine göre, bildirilen advers olayların büyük çoğunluğu hafif ve geçici niteliktedir.
Enjeksiyon bölgesi reaksiyonları: Kızarlık, şişlik, hassasiyet
Hafif ateş: Birkaç gün içinde geçer
Baş dönmesi / senkop: Enjeksiyon sonrası 15 dakika beklenmeli
Baş ağrısı ve yorgunluk: Geçici ve hafif
PubMed'de yayımlanan kapsamlı bir gözetim çalışması istatistiksel olarak anlamlı bir risk artışı saptamamıştır.
Genital Siğil Tedavisinden Sonra HPV Aşısı Yapılmalı mı?
HPV aşısı mevcut bir lezyonu tedavi etmez. PubMed'de 2025 yılında yayımlanan bir kohort çalışması nüksün aşısızlara kıyasla daha geç gerçekleştiğini ortaya koymaktadır. PMC'de yayımlanan bir Brezilya Üroloji Derneği çalışmasında da aşının terapötik etki gösterebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Tedavi ve takip seçenekleri hakkında daha ayrıntılı bilgiye klinik web sitemiz uzclinic.com üzerinden ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
HPV aşısı cinsel aktif bireylere de faydalı mı? Evet; ancak faydası daha önce kaçıncı HPV tipiyle karşılaşıldığına bağlıdır. Aşı henüz karşılaşılmamış tiplere karşı tam etki gösterir.
HPV aşısı yaptırdıktan sonra Pap smear gerekli mi? Evet, gereklidir. HPV aşısı tüm kanser yapıcı HPV tiplerine karşı tam koruma sağlamaz.
HPV aşısı yaptiran birine HPV bulaşabilir mi? Gardasil 9 dokuz HPV tipine karşı koruma sağlar; ancak 200'ü aşkın HPV alt tipi bulunmaktadır.
Daha önce HPV aşısının bir dozunu yaptırdım, seriye devam etmeli miyim? Evet; yarım kalan seri tamamlanmalıdır.
HPV aşısı hamilelik sırasında yapılabilir mi? Gebelik süresince HPV aşısı önerilmez.
Bu yazı, Op. Dr. Niyazi Umut Özdemir tarafından tıbbi bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hekim muayenesi ve bireysel tedavi tavsiyesi yerine geçmez.
Randevu ve İletişim
HPV aşısı veya genital siğil hakkında sorularınız için antalyahpv.com adresinden bana ulaşabilirsiniz.
WhatsApp / Telefon: +90 505 525 24 22
Yorumlar