Genital Siğil Tedavisi Nasıl Olur? Dondurma, Yakma, Lazer ve Kremler
Güncelleme tarihi: 20 Mar
Genital siğil tedavisi nasıl olur sorusunun kısa cevabı şudur: çoğu olguda az sayıdaki küçük siğil dondurma ya da evde sürülen reçeteli kremle birkaç haftada temizlenir. Ancak siğiller büyük, yaygın, idrar deliğinde ya da makat içindeyse yakma, lazer veya cerrahi çıkarma gerekir; tedavi siğili kaldırır, HPV'yi vücuttan silmez.
Bütün hastalara uyan tek bir yöntem yoktur; CDC ve Avrupa kılavuzları yöntemi siğilin sayısına, büyüklüğüne, yerine, hastanın tercihine ve hamilelik gibi durumlara göre seçmeyi önerir. Aşağıda her yöntemin nasıl uygulandığını, kanıtının ne söylediğini ve hangi durumda öne çıktığını kendi uygulamamla birlikte anlatıyorum.
Genital Siğil Tedavisi Nasıl Olur?
Genital siğil tedavisi iki yoldan yapılır: hekimin muayenehanede uyguladığı yöntemler (dondurma, yakma, lazer, cerrahi çıkarma, trikloroasetik asit) ve hastanın evde sürdüğü reçeteli ilaçlar (imikimod, podofilotoksin, sinekateşin). CDC 2021 kılavuzu, hiçbir yöntemin diğerlerinden açıkça üstün olmadığını ve seçimin lezyona göre yapılmasını belirtir.
Genital siğil tedavisi nasıl olur sorusunu cevaplamadan önce muayenede lezyonun gerçekten siğil olup olmadığına bakarım; penisin inci papülleri, yağ bezleri ve molluskum siğille sık karışır. Tanı çoğu olguda gözle konur, biyopsi yalnız lezyon tipik değilse, tedaviye yanıt vermiyorsa ya da pigmentli, sert veya kanayan bir görünüm varsa gerekir.
Ardından siğillerin sayısını, toplam alanını ve yerini not ederim. Glansta ve sünnet derisinin iç yüzünde nemli, yumuşak siğiller kremlere iyi yanıt verir; penis gövdesindeki, kasıktaki ya da makat çevresindeki sert, keratinli siğiller ise çoğunlukla dondurma ya da yakmayla daha hızlı temizlenir. Hangi branşın bu işi yaptığını merak edenler için hangi doktora gidilir yazımda üroloji, jinekoloji ve dermatolojinin rolünü ayrı ayrı anlattım.
Dondurma (Kriyoterapi) Tedavisi Siğilde Nasıl Uygulanır?
Dondurma tedavisinde siğil, sıvı azotla birkaç saniye dondurulur ve dokudaki hücreler ölerek birkaç gün içinde kabuk bağlar; işlem genellikle 1-2 haftada bir tekrarlanır. Bertolotti ve arkadaşlarının 11 randomize çalışmayı içeren meta-analizinde dondurmanın etkinliği trikloroasetik asit, podofilin ve imikimoddan farklı bulunmamıştır.
Aynı meta-analizde dondurma, diğer yöntemlere göre işlem sırasında daha fazla yanma ve kızarıklık, daha sık ağrı kesici gereksinimi, buna karşılık daha az yara (erozyon) ile ilişkili bulunmuştur. Yazarlar, kanıtın kalitesinin düşük olduğunu, yine de dondurmanın kabul edilebilir bir ilk basamak tedavi olduğunu belirtir.
Uygulamada dondurmayı az sayıda, belirgin sınırlı siğilde tercih ederim. İşlem birkaç dakika sürer, çoğu hastada anestezi gerekmez; ertesi gün günlük hayata dönülür. Gebelikte de güvenle kullanılabilen yöntemlerden biridir.
Dondurmaya benzer biçimde muayenehanede uygulanan bir diğer seçenek trikloroasetik asittir. Yüzde 80-90 yoğunluktaki asit, yalnız siğilin üzerine çok az miktarda sürülür ve dokuyu yüzeyden yakar. CDC 2021 kılavuzu bu yöntemi hekimin uyguladığı tedaviler arasında sayar; küçük, nemli siğillerde ve gebelikte kullanılabilir, haftada bir tekrarlanır.
Yakma, Lazer ve Cerrahi ile Siğil Tedavisi Ne Zaman Seçilir?
Yakma (elektrokoter), lazer ve cerrahi çıkarma, siğiller çok sayıda, geniş alanlı ya da dondurmaya yanıtsız olduğunda seçilir; tek seansta görünür lezyonların tamamı temizlenebilir. Bertolotti ve arkadaşlarının meta-analizinde elektrokoter, temizlenme açısından dondurmadan hafifçe daha başarılı bulunmuştur (risk oranı 0,80).
Bu yöntemler lokal anestezi altında yapılır. Yakmada siğil elektrik akımıyla dokudan ayrılır; lazerde (çoğunlukla karbondioksit lazeri) ışın enerjisiyle buharlaştırılır; cerrahi çıkarmada ise makas ya da bistüriyle kesilip gerekirse patolojiye gönderilir. Cerrahi çıkarmanın avantajı, dokunun incelenebilmesidir.
İdrar deliğinin hemen içindeki (meatus) siğillerde dondurma ya da yakma dikkatle uygulanır; daha derindeki üretra siğillerinde üretroskopi gerekebilir. CDC 2021 kılavuzu, idrar deliği siğilleri için sıvı azotla dondurma ya da cerrahi çıkarmayı önerir. Bu tür olgular, ürolojinin siğil tedavisinde öne çıktığı durumlardır.
İşlem sonrasında birkaç gün hafif yanma ve sızıntı olabilir; yara bakımı için basit önerilerle 1-2 haftada iyileşme beklenir. Geniş alanlı tedavilerde iz kalma riski artar; bu nedenle çok büyük siğil kümelerinde bile önce küçültme amaçlı krem, sonra işlem gibi aşamalı planlar yapılabilir.
Evde Kullanılan Siğil Kremleri ve Solüsyonları Ne Kadar Etkilidir?
Evde kullanılan reçeteli siğil ilaçları, özellikle nemli ve yumuşak siğillerde dondurmaya yakın sonuç verir ama haftalar sürer. Jung ve arkadaşlarının British Journal of Dermatology'deki 41 randomize çalışma ve 6.371 hastayı içeren ağ meta-analizinde podofilotoksin yüzde 0,5 solüsyon, imikimod yüzde 5 kremden daha etkili ama daha yan etkili bulunmuştur.
Aynı analizde sinekateşin yüzde 15 merhemin temizlenme oranı imikimoddan düşük çıkmış, tekrarlama açısından yöntemler arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Plasebo kontrollü ilk büyük çalışmada, Edwards ve arkadaşları imikimod yüzde 5 krem kullananların yüzde 50'sinde, plasebo krem kullananların yüzde 11'inde siğillerin tamamen temizlendiğini bildirmiştir.
Bu ilaçlar haftada birkaç gün, gece sürülüp sabah yıkanacak şekilde ve hekim gözetiminde kullanılır; kızarıklık, yanma ve yüzeysel yara en sık yan etkidir. Eskiden kullanılan podofilin reçinesi, CDC 2021 kılavuzunda toksisite nedeniyle artık önerilen tedaviler arasında yer almaz. Kremlerin karşılaştırmasını siğil kremi yazımda, sık sorulan bir ürünün etken maddesini ve kullanımını da Verrutol kullanımı yazımda ayrıca anlattım.
Peniste, Vulvada ve Makat Çevresinde Siğil Tedavisi Nasıl Farklılaşır?
Siğilin yeri tedavi seçimini doğrudan değiştirir: glans ve sünnet derisinin içi gibi nemli yüzeylerde krem ve dondurma iyi sonuç verirken, penis gövdesi ve kasıktaki keratinli siğiller işlemle daha hızlı temizlenir. CDC 2021 kılavuzu, vajina, rahim ağzı, idrar deliği ve makat içi siğiller için evde sürülen ilaçları önermez.
Kadınlarda vulvadaki ve vajina girişindeki siğiller dondurma, trikloroasetik asit ya da evde sürülen ilaçlarla tedavi edilebilir; vajina içi ve rahim ağzı siğilleri ise jinekolojik muayene ve kolposkopi eşliğinde değerlendirilir. Rahim ağzı taramasının sonuçlarına göre ek takip planlanır.
Makat çevresindeki siğillerde makat içine uzanım olup olmadığına bakılması gerekir; anal kanal içindeki siğiller anoskopiyle görülür ve proktoloji ya da genel cerrahi tarafından tedavi edilir. Bu konuyu anal siğil tedavisi yazımda kadın ve erkek için ayrı ayrı anlattım.
Genital Siğil Tedavisi Sonrası Tekrar Riski Nasıl Azaltılır?
Genital siğil tedavisi sonrası tekrar sıktır, çünkü tedavi yalnız görünen lezyonu kaldırır, çevre deride HPV kalabilir. Thomas ve arkadaşlarının Sexually Transmitted Diseases dergisindeki 400 hastalık, randomize olmayan kliniğe dayalı çalışmasında hastaların yüzde 48,5'inde en az bir yeni siğil atağı görülmüş, ilk yeni atağa kadar geçen ortanca süre 3,97 yıl bulunmuştur.
Tekrarı tamamen önleyen bir yöntem yoktur, ama riski azaltan adımlar vardır. Yeni çıkan küçük siğilleri büyümeden erken tedavi etmek, kontrol muayenelerini aksatmamak, sigarayı bırakmak ve tedavi bölgesini tıraş ya da ağda ile tahriş etmemek bunların başındadır.
HPV aşısı, henüz bulaşmamış tiplere karşı korur. Giuliano ve arkadaşlarının New England Journal of Medicine'de yayımlanan, 4.065 erkeği içeren plasebo kontrollü çalışmasında dörtlü aşı, protokole uygun grupta aşı tiplerine bağlı dış genital lezyonları yüzde 90,4 oranında azaltmıştır. Aşının kimlere önerildiğini HPV aşısı kimlere yazımda anlattım.
Tedavi süresince ve sonrasında prezervatif kullanmak partnere bulaşmayı azaltır ama örtmediği deriden bulaşmayı engellemez. Partnerin de muayene olması, karşılıklı yeniden bulaşma kaygısını azaltır ve görünür siğil varsa aynı dönemde tedavi edilmesini sağlar.
Küçük siğillerin bir kısmı tedavisiz de gerileyebilir; hangi durumda beklenebileceğini kendiliğinden geçer mi yazımda ayrıntılı anlattım.
Hamilelikte ve Bağışıklık Zayıflığında Siğil Tedavisi Nasıl Planlanır?
Hamilelikte siğil tedavisi dondurma, trikloroasetik asit ya da cerrahi çıkarma ile yapılır; podofilotoksin, podofilin ve sinekateşin kullanılmaz. CDC 2021 kılavuzu imikimodun düşük risk taşıdığını ama yeterli veri olana kadar gebelikte kaçınılmasını önerir ve siğil nedeniyle sezaryenin çoğu olguda gerekmediğini belirtir.
Gebelikte siğiller hormonal değişiklikle büyüyüp çoğalabilir, doğumdan sonra sıklıkla küçülür. Bu dönemdeki takip ve partnerin muayenesi gebelikte HPV takibi yazımda ayrıca ele alınıyor.
HIV ile yaşayan ya da bağışıklığı baskılayan ilaç kullanan kişilerde siğiller daha büyük, daha yaygın ve tedaviye daha dirençli olabilir. CDC kılavuzu bu hastalarda tedavinin aynı yöntemlerle yapılabileceğini, ancak tekrarın daha sık olduğunu ve tipik olmayan lezyonlarda biyopsi eşiğinin düşük tutulmasını önerir. Bu hastalarda kontrol aralıklarını daha sık tutar, makat çevresindeki lezyonlar için ayrıca proktoloji değerlendirmesi isterim.
Genital Siğil Tedavisi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Genital siğiller kendi kendine geçer mi?
Bir kısmı geçebilir. CDC 2021 kılavuzu, tedavi edilmeyen siğillerin bir yıl içinde kendiliğinden gerileyebileceğini, aynı kalabileceğini ya da büyüyebileceğini belirtir. Küçük ve az sayıda siğilde kısa bir süre izlemek seçenek olabilir; ancak siğil büyüyorsa, kanıyorsa ya da partner açısından kaygı yaratıyorsa tedavi planlanır.
Genital siğil tedavisi ağrılı mıdır?
Dondurma sırasında kısa süreli yanma ve batma olur, çoğu hasta anestezi istemez. Bertolotti ve arkadaşlarının meta-analizinde dondurma, diğer yöntemlere göre daha sık işlem ağrısıyla ilişkili bulunmuştur. Yakma, lazer ve cerrahi çıkarma lokal anestezi altında yapılır; işlem sonrası birkaç gün hafif sızlama beklenir.
Genital siğil tedavisinden sonra siğiller tekrar çıkar mı?
Evet, tekrar sıktır. Thomas ve arkadaşlarının 400 hastalık çalışmasında hastaların yüzde 48,5'inde en az bir yeni siğil atağı görülmüştür. Jung ve arkadaşlarının ağ meta-analizinde ise evde sürülen ilaçlar arasında tekrar oranı bakımından anlamlı fark bulunmamıştır. Bu nedenle tedaviden sonra kontrol muayenesi planlarım.
Tedavi sonrası cinsel ilişkiye ne zaman başlanabilir?
Tedavi edilen alanda kabuklar düşüp deri tamamen kapanana kadar cinsel ilişkiye ara verilmesini öneririm; bu süre yönteme ve alanın genişliğine göre çoğunlukla 1-2 haftadır. CDC 2021 kılavuzu, prezervatifin HPV bulaşmasını azalttığını ama örtmediği deriden bulaşmayı engelleyemediğini belirtir. Partnerin muayene olması da yararlıdır.
Siğil kremini kendim alıp kullanabilir miyim?
Siğil ilaçları reçetelidir ve tanı konmadan kullanılmamalıdır. Jung ve arkadaşlarının ağ meta-analizi, ilaçların etkinlik ve yan etki dengesinin birbirinden farklı olduğunu göstermiştir. Yanlış lezyona sürülen krem, inci papülleri gibi zararsız yapılarda gereksiz tahriş yapar; ilacı ve süresini muayeneden sonra birlikte belirleriz.
Partnerimin de tedavi olması gerekir mi?
Partnerde görünür siğil varsa o da tedavi edilir; görünür lezyon yoksa HPV için tedavi gerekmez. CDC 2021 kılavuzu, siğili olan kişinin mevcut partnerini bilgilendirmesini ve partnerin cinsel yolla bulaşan diğer enfeksiyonlar açısından değerlendirilmesinden yarar görebileceğini belirtir. Kadın partner için rahim ağzı taraması da sürdürülür.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa hekiminize başvurun.
İletişim
Op. Dr. Niyazi Umut Özdemir · Üroloji Uzmanı
Adres: Fener Mah. Bülent Ecevit Bulv. No:23 Kanyon Plaza K:4 D:7, Muratpaşa / Antalya
Telefon: 0242 323 17 77
WhatsApp: 0505 525 24 22
Çalışma saatleri: Pazartesi-Cuma 09:00-17:30, Cumartesi 09:00-12:00
ORCID: 0000-0002-6457-4770
Kaynaklar
Workowski KA, Bachmann LH, Chan PA, ve ark. Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021. MMWR Recomm Rep. 2021;70(4):1-187.
Gilson R, Nugent D, Werner RN, ve ark. 2019 IUSTI-Europe guideline for the management of anogenital warts. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2020;34(8):1644-1653.
Bertolotti A, Dupin N, Bouscarat F, ve ark. Cryotherapy to treat anogenital warts in nonimmunocompromised adults: systematic review and meta-analysis. J Am Acad Dermatol. 2017;77(3):518-526.
Jung JM, Jung CJ, Lee WJ, ve ark. Topically applied treatments for external genital warts in nonimmunocompromised patients: a systematic review and network meta-analysis. Br J Dermatol. 2020;183(1):24-36.
Edwards L, Ferenczy A, Eron L, ve ark. Self-administered topical 5% imiquimod cream for external anogenital warts. Arch Dermatol. 1998;134(1):25-30.
Thomas R, Steben M, Greenwald Z, ve ark. Recurrence of human papillomavirus external genital wart infection among high-risk adults in Montréal, Canada. Sex Transm Dis. 2017;44(11):700-706.
Giuliano AR, Palefsky JM, Goldstone S, ve ark. Efficacy of quadrivalent HPV vaccine against HPV infection and disease in males. N Engl J Med. 2011;364(5):401-11.
Son gözden geçirme tarihi: 30 Ekim 2026
Yorumlar