HPV Belirtileri: Kadında ve Erkekte Siğil, Lezyon ve Takip
Güncelleme tarihi: 2 Nis
HPV belirtileri çoğu olguda hiç ortaya çıkmaz; virüsü taşıyan kişilerin büyük bölümü bunu fark etmez ve enfeksiyon aylar içinde kendiliğinden geçer. Ancak düşük riskli bir tip varsa peniste, vulvada ya da makat çevresinde ağrısız siğiller görülebilir; yüksek riskli tipler ise rahim ağzında belirti vermeyen hücresel değişiklikler yapar ve bunlar yalnızca taramayla anlaşılır.
Bu yüzden "belirti yok, demek ki HPV yok" düşüncesi yanıltıcıdır. Erken fark etmenin değeri de buradadır: küçük ve az sayıdaki siğil daha kolay tedavi edilir, rahim ağzındaki öncü değişiklik ise kansere dönüşmeden yakalanabilir. Sistematik bir derlemede anogenital siğillerin yıllık sıklığı 100.000 kişide 160 ile 289 arasında bildirilmiştir (Patel ve ark., 2013).
HPV Belirtileri Neden Çoğu Zaman Görülmez?
HPV belirtileri çoğu zaman görülmez, çünkü bağışıklık sistemi enfeksiyonların büyük kısmını hücresel değişiklik ya da siğil oluşmadan temizler. 608 genç kadının üç yıl izlendiği çalışmada yeni HPV enfeksiyonlarının ortanca süresi 8 ay bulunmuştur (Ho ve ark., 1998); bu sürede kişiler çoğunlukla hiçbir şey hissetmemiştir.
Erkeklerde de durum benzerdir. HIM kohortunda glans, sünnet çizgisi, penis gövdesi ve skrotumdan alınan örneklerde HPV sıklıkla saptanmış, enfeksiyonların ortanca süresi 7,52 ay olmuştur (Giuliano ve ark., 2011). Bu erkeklerin çoğunda görünür bir lezyon yoktu.
Belirtisiz seyrin iki sonucu vardır. Birincisi, kişi farkında olmadan virüsü partnerine aktarabilir. İkincisi, yıllar sonra çıkan bir siğil ya da anormal smear sonucu, enfeksiyonun yeni alındığını göstermez.
HPV tiplerini ve doğal seyrini HPV tipleri ve seyri yazımda ayrıntılı anlattım.
Erkeklerde HPV Belirtileri Nerede ve Nasıl Görülür?
Erkeklerde HPV belirtileri çoğunlukla peniste, glansta, sünnet derisinin iç yüzünde, penis gövdesinde, skrotumda, kasıkta ve makat çevresinde çıkan siğillerdir. Avrupa kılavuzuna göre bu anogenital siğillerin yüzde 95'ten fazlası düşük riskli HPV 6 ve 11 kaynaklıdır (Gilson ve ark., 2020); kanser riski taşımazlar.
Siğiller ten renginde, pembe ya da kahverengimsi olabilir. Düz ve hafif kabarık plaklar, küçük nokta şeklinde kabarıklıklar, saplı çıkıntılar ya da birleşerek karnabahar görünümü alan kümeler şeklinde görülür. Çoğu ağrısızdır; bazen kaşıntı, sürtünmeyle hafif kanama ya da ilişki sırasında rahatsızlık yaratır. CDC kılavuzu, siğillerin idrar yolu ağzında (meatus) ve anal kanal içinde de bulunabileceğini belirtir (Workowski ve ark., 2021).
Erkeklerde siğil dışındaki HPV belirtileri seyrektir. Penis derisinde kalıcı, kızarık ya da beyazımsı yama, iyileşmeyen yara ya da sertlik, siğil dışındaki bir HPV ilişkili lezyonu düşündürebilir ve biyopsi gerektirir.
Erkekte tanıdan sonra izlenen yol ve tedavi seçeneklerini erkeklerde HPV tedavisi yazımda anlattım.
Kadınlarda HPV Belirtileri Nelerdir?
Kadınlarda HPV belirtileri iki gruptadır: vulvada, vajina girişinde, vajina duvarında, perinede ve makat çevresinde görülen siğiller ile rahim ağzında belirti vermeyen hücresel değişiklikler. CDC kılavuzu siğillerin rahim ağzında da bulunabileceğini, yüksek riskli tiplere bağlı öncü lezyonların ise ancak tarama ile saptandığını vurgular (Workowski ve ark., 2021).
Vulvadaki siğiller kaşıntı, yanma ya da ilişki sırasında hassasiyet yapabilir; vajina içindeki siğiller ise çoğu zaman yalnızca jinekolojik muayenede fark edilir. Sistematik derlemede yeni siğil sıklığı kadınlarda 100.000'de ortanca 120,5, erkeklerde 137 bulunmuş; kadınlarda en sık 24 yaşından önce görülmüştür (Patel ve ark., 2013).
Rahim ağzındaki değişiklikler ağrı, akıntı ya da kanama yapmadan yıllarca ilerleyebilir. İlişki sonrası kanama ya da olağandışı akıntı HPV'ye özgü bir belirti değildir, fakat muayene gerektirir. Kadında asıl koruyucu adım belirti beklemek değil, yaşa uygun smear ve HPV DNA testi ile taramaya katılmaktır.
Test sonuçlarının nasıl yorumlandığını HPV DNA testi yazımda açıkladım.
Makat Çevresinde ve Ağızda HPV Hangi Belirtileri Verir?
Makat çevresinde HPV, anüsün çevresinde ve anal kanal içinde ağrısız, kabarık siğiller olarak görülür; kaşıntı, ıslaklık hissi ya da dışkılama sırasında hafif kanama yapabilir. CDC kılavuzu, makat çevresinde siğili olan kişilerde anal kanalın da değerlendirilmesini önerir; bu siğiller anal ilişki olmadan da gelişebilir (Workowski ve ark., 2021).
Makat çevresindeki kabarıklıklar hemoroid ile sıkça karıştırılır. Hemoroid genellikle yumuşak, mavimsi ve damar kaynaklıdır; siğil ise daha kuru, pürüzlü ve çok sayıda olabilir. Ayrımı muayene yapar.
Bu bölgedeki siğilleri anal siğil yazımda ayrıca ele aldım.
Ağız ve boğazda HPV çoğunlukla hiçbir belirti vermez. ABD NHANES verisinde ağızda HPV sıklığı yüzde 6,9 bulunmuştur; bu kişilerin büyük çoğunluğu belirtisizdir (Gillison ve ark., 2012). Seyrek olarak dilde, damakta ya da dudakta küçük siğiller görülebilir.
Ağız boğaz HPV'sinin risklerini ağız boğaz HPV'si yazımda anlattım.
HPV Siğilleri Hangi Durumlarla Karışabilir?
HPV siğilleri, zararsız normal yapılarla ve başka deri hastalıklarıyla sık karışır; bu nedenle tanı muayeneyle konmalıdır. Penisin inci papülleri, Fordyce lekeleri, kadınlarda vulvar papillomatozis ve molluskum kontagiozum en sık karışan durumlardır; CDC kılavuzu tanı kesin değilse biyopsi yapılmasını önerir (Workowski ve ark., 2021).
Penisin inci papülleri, glansın kenarında bir ya da birkaç sıra halinde dizilen, eşit boyutlu, küçük, beyaz pembe kabarıklıklardır; bulaşıcı değildir ve tedavi gerektirmez. Vulvar papillomatozis de kadınlarda vajina girişinde simetrik, ince parmaksı çıkıntılar şeklinde görülen normal bir yapıdır. Bu yapıları siğil sanıp tedavi etmek gereksiz iz ve kaygıya yol açar.
Peniste kaygı yaratan zararsız kabarıklıkları inci papülleri yazımda anlattım.
Deride renk değiştiren, büyüyen ya da kanayan lekelerin ayrımını ise tehlikeli et benleri yazımda ele aldım.
HPV Şüphesinde Tanı Nasıl Konur?
HPV şüphesinde tanı, erkekte ve kadında siğil gibi görünür bir lezyon varsa muayeneyle konur; kadında ayrıca rahim ağzı taraması yapılır. CDC kılavuzu siğil tanısında gözle muayeneyi yeterli bulur, tanıda asetik asit uygulamasını önermez ve erkeklerde rutin HPV testi yapılmasını desteklemez (Workowski ve ark., 2021).
Aynı kılavuza göre biyopsi; tanı kesin değilse, lezyon standart tedaviye yanıt vermiyorsa ya da tedavi sırasında kötüleşiyorsa, bağışıklığı baskılanmış hastada ve lezyon pigmentli, sertleşmiş, yapışık, kanayan ya da yaralı görünüyorsa gerekir (Workowski ve ark., 2021). Muayenede idrar yolu ağzı ve gerekiyorsa makat çevresi de değerlendirilir.
Muayenede çoğu zaman siğilin yayılımı, sayısı ve büyüklüğü de belirlenir; çünkü tedavi seçimi buna göre yapılır. Fotoğrafla ya da internetteki görsellerle karşılaştırarak yapılan kendi kendine tanı güvenilir değildir.
HPV Siğilleri Tedaviden Sonra Tekrarlar mı?
Evet, HPV siğilleri tedaviden sonra tekrarlayabilir, çünkü tedavi görünür siğili kaldırır ama çevre dokudaki virüsü yok etmez. Montreal'de 400 ilk atak olgusunu inceleyen geriye dönük, randomize olmayan çalışmada hastaların yüzde 48,5'inde en az bir yeni siğil atağı gelişmiştir (Thomas ve ark., 2017).
Aynı çalışmada ilk tekrar atağına kadar geçen ortanca süre 3,97 yıl bulunmuş, tekrar eden ataklarda hastaların yüzde 90'ından fazlası yeniden temizlenme bildirmiştir (Thomas ve ark., 2017). Yani tekrar, tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez; yeni bir atak yine tedavi edilebilir.
Tedavide kriyoterapi, cerrahi çıkarma ve hasta tarafından uygulanan kremler kullanılır (Workowski ve ark., 2021).
Hangi yöntemin hangi siğilde tercih edildiğini siğil tedavi seçenekleri sayfamızda anlattım.
Hangi Bulgular Muayeneyi Geciktirmemeyi Gerektirir?
Peniste, vulvada ya da makat çevresinde hızla büyüyen, kanayan, sertleşen, renk değiştiren ya da iyileşmeyen bir lezyon varsa muayene geciktirilmemelidir. CDC kılavuzu bu özellikleri taşıyan lezyonlarda biyopsiyi önerir; çünkü siğil dışındaki öncü ya da kötü huylu lezyonlar bu şekilde görünebilir (Workowski ve ark., 2021).
Gebelik, bağışıklık baskılanması, çok sayıda ya da büyük siğil ve tedaviye rağmen geçmeyen lezyonlar da daha yakın takip gerektirir. Kadında anormal smear sonucu, siğil olmasa bile kılavuza uygun ileri değerlendirme demektir.
Partnerinizde siğil saptandıysa sizin de muayene olmanız yararlı olabilir; çünkü belirtisiz taşıyıcılık sıktır ve küçük lezyonlar kişinin kendisi tarafından fark edilmeyebilir. CDC kılavuzu, partnerin muayenesinin siğil tedavisi için zorunlu olmadığını, ancak siğil ve cinsel yolla bulaşan diğer enfeksiyonlar açısından değerlendirmenin yararlı olabileceğini belirtir (Workowski ve ark., 2021).
Belirti yaşamasanız bile aşı olmak yeni HPV tipleriyle karşılaşma riskini azaltır. ACIP aşıyı 26 yaşına kadar herkese, 27-45 yaş arasında hekimle ortak kararla önerir (Meites ve ark., 2019).
HPV Belirtileri Hakkında Sık Sorulan Sorular
HPV belirtileri bulaştıktan ne kadar sonra çıkar?
HPV belirtilerinin çıkma süresi kişiden kişiye çok değişir; siğil haftalar ya da aylar içinde çıkabileceği gibi virüs hiç belirti vermeden de temizlenebilir. CDC kılavuzu, siğil çıkma zamanının bulaş zamanını ya da kaynağını göstermediğini vurgular (Workowski ve ark., 2021). Bu nedenle siğil çıkması yeni bir ilişkiyi kanıtlamaz.
HPV belirtileri her zaman siğil şeklinde mi olur?
Hayır, HPV belirtileri her zaman siğil şeklinde olmaz. Siğilleri düşük riskli HPV 6 ve 11 yapar (Gilson ve ark., 2020); kansere yol açabilen yüksek riskli tipler ise siğil yapmadan rahim ağzında hücresel değişikliğe neden olur. Bu değişiklikler belirti vermez ve yalnızca smear ile HPV DNA testinde anlaşılır.
Erkeklerde HPV belirtileri kadınlardan farklı mı?
Erkeklerde HPV belirtileri çoğunlukla peniste, skrotumda ve makat çevresinde siğildir; kadınlarda ise siğile ek olarak rahim ağzındaki belirtisiz değişiklikler önemlidir. Sistematik derlemede yeni siğil sıklığı erkeklerde 100.000'de ortanca 137, kadınlarda 120,5 bulunmuştur (Patel ve ark., 2013). Erkekler için rutin HPV tarama testi yoktur.
Siğil kaybolursa HPV de geçmiş olur mu?
Siğilin kaybolması iyi bir işarettir, ancak virüsün tamamen temizlendiğini kesin olarak göstermez. Geriye dönük bir çalışmada ilk ataktan sonra hastaların yüzde 48,5'inde yeni siğil atağı görülmüştür (Thomas ve ark., 2017). Bu nedenle siğil geçtikten sonra da yeni kabarıklıklara dikkat etmek ve gerekirse kontrole gelmek yararlıdır.
HPV belirtisi varsa kanser olur muyum?
Hayır, HPV belirtisi olması kanser olacağınız anlamına gelmez. Görünür siğillerin büyük çoğunluğu kanser riski taşımayan HPV 6 ve 11 kaynaklıdır (Gilson ve ark., 2020). Kanser riski, yüksek riskli tiplerin yıllarca kalıcı olmasıyla ilişkilidir ve kadınlarda düzenli tarama bu riski erken evrede yakalar.
HPV belirtileri fark edilmezse ne olur?
Fark edilmeyen siğiller büyüyebilir, sayıca artabilir ya da kendiliğinden gerileyebilir; bu süre boyunca partnere bulaş sürebilir. Kadınlarda fark edilmeyen kalıcı yüksek riskli enfeksiyon ise anormal smear riskini artırır (Ho ve ark., 1998). Düzenli tarama ve yeni bir lezyonda muayene, bu sessiz ilerlemeyi önlemenin yoludur.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa hekiminize başvurun.
İletişim
Op. Dr. Niyazi Umut Özdemir · Üroloji Uzmanı
Adres: Fener Mah. Bülent Ecevit Bulv. No:23 Kanyon Plaza K:4 D:7, Muratpaşa / Antalya
Telefon: 0242 323 17 77
WhatsApp: 0505 525 24 22
Çalışma saatleri: Pazartesi-Cuma 09:00-17:30, Cumartesi 09:00-12:00
ORCID: 0000-0002-6457-4770
Kaynaklar
Workowski KA, Bachmann LH, Chan PA, ve ark. Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021. MMWR Recomm Rep. 2021;70(4):1-187.
Gilson R, Nugent D, Werner RN, ve ark. 2019 IUSTI-Europe guideline for the management of anogenital warts. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2020;34(8):1644-1653.
Patel H, Wagner M, Singhal P, Kothari S. Systematic review of the incidence and prevalence of genital warts. BMC Infect Dis. 2013;13:39.
Thomas R, Steben M, Greenwald Z, ve ark. Recurrence of human papillomavirus external genital wart infection among high-risk adults in Montréal, Canada. Sex Transm Dis. 2017;44(11):700-706.
Ho GY, Bierman R, Beardsley L, Chang CJ, Burk RD. Natural history of cervicovaginal papillomavirus infection in young women. N Engl J Med. 1998;338(7):423-428.
Giuliano AR, Lee JH, Fulp W, ve ark. Incidence and clearance of genital human papillomavirus infection in men (HIM): a cohort study. Lancet. 2011;377(9769):932-940.
Gillison ML, Broutian T, Pickard RKL, ve ark. Prevalence of oral HPV infection in the United States, 2009-2010. JAMA. 2012;307(7):693-703.
Meites E, Szilagyi PG, Chesson HW, ve ark. Human papillomavirus vaccination for adults: updated recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2019;68(32):698-702.
Son gözden geçirme tarihi: 29 Ekim 2026
Yorumlar