top of page

Antalya Erkeklerde HPV Testi: Kimlere, Nasıl Yapılır, Sonuç Ne Demek?

Yazarın fotoğrafı: Op Dr Niyazi Umut Özdemir
Op Dr Niyazi Umut Özdemir
2 Nis
7 dakikada okunur

Güncelleme tarihi: 24 Ağu

HPV Tarama Testi Erkeklere de yapılır mı?
Erkeklere de HPV Tarama Testi Yapılır mı?

Antalya erkeklerde HPV testi konusunda bilinmesi gereken ilk şey şudur: Çoğu olguda belirtisi olmayan bir erkekte HPV testi gerekmez, çünkü erkekler için önerilmiş bir tarama testi yoktur; ancak peniste, skrotumda ya da makat çevresinde şüpheli lezyon varsa, partnerde HPV saptandıysa ya da anal kanser riski yüksekse muayeneyle birlikte doğru bölgeden örnek alınır.


Testin değeri, örneğin nereden alındığına bağlıdır. 463 erkeğin sekiz ayrı bölgeden örneklendiği bir çalışmada HPV en sık penis gövdesinde (%49,9), ardından glans ile koronal sulkusta (%35,8) ve skrotumda (%34,2) bulundu; idrar kanalında oran yalnızca %10,1'di (Giuliano ve ark., J Infect Dis 2007). Bu yazıda testin kime, nasıl ve hangi bölgeden yapıldığını, sonucun ne anlattığını anlattım.

Antalya Erkeklerde HPV Testi Kimlere Gerekir?


Antalya erkeklerde HPV testi sorusuyla gelen her erkeğe test yapılmaz; test, sonucun bir kararı değiştireceği durumlarda anlamlıdır. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) 2021 kılavuzu, erkeklerde HPV tarama testi önermez ve HPV pozitif kişilerin partnerlerinde rutin test yapılmasını da önermez (Workowski ve ark., MMWR Recomm Rep 2021).


Bunun nedeni, erkekte rahim ağzı taramasına benzer, kanser öncüsü lezyonu yakalayıp tedavi eden bir zincirin bulunmamasıdır. HPV çok yaygındır ve çoğu enfeksiyon kendiliğinden temizlenir; sonuç pozitif çıksa bile çoğu zaman yapılacak bir tedavi yoktur.


Pratikte testi ya da örneklemeyi düşündüğüm durumlar şunlardır:


  • Peniste, glansta, skrotumda ya da makat çevresinde siğil olup olmadığı muayenede net değilse

  • Tekrarlayan ya da tedaviye yanıt vermeyen lezyonlarda biyopsiyle birlikte tipleme gerekiyorsa

  • HIV ile yaşayan ya da bağışıklığı baskılanmış erkeklerde makat bölgesinin değerlendirilmesi gerekiyorsa

  • Araştırma amaçlı ya da özel bir klinik soru varsa


Erkekte HPV'nin genel seyrini, belirtilerini ve partner yönetimini erkekte HPV yönetimi yazımda ayrıca anlattım.

Erkeklerde HPV Testi Hangi Bölgelerden Alınır?


Erkekte en az penis gövdesi ile glans ve koronal sulkustan örnek alınmalı, buna skrotum, perianal bölge ya da anal kanal eklenmelidir. Giuliano ve arkadaşlarının 2007 tarihli Journal of Infectious Diseases çalışması bu birleşimle toplam HPV saptamasının %5'ten az kayıpla yakalandığını gösterdi; idrar kanalı ve meni örnekleri tek başına yetersiz kaldı.


Aynı çalışmada sekiz bölgenin tamamı birlikte değerlendirildiğinde erkeklerin %65,4'ünde en az bir bölgede HPV bulundu. Bölgelere göre saptama oranları şöyleydi:


  • Penis gövdesi ve sünnet derisi: %49,9

  • Glans ve koronal sulkus (sünnet hattına yakın oluk): %35,8

  • Skrotum: %34,2

  • İdrar kanalı (üretra): %10,1

  • Meni: %5,3


Bu sonuç, idrar kanalının ucunun en sık taşıyıcılık yeri olduğu yönündeki yaygın kanıyı desteklemez: Üretra örneği tek başına alınırsa enfeksiyonların çoğu gözden kaçar. Görünür bir siğil varsa örnek lezyonun kendisinden ya da biyopsiden alınır.


Makat çevresi ve anal kanal örneklemesi, anal ilişki öyküsü olan, HIV ile yaşayan ya da makatta lezyonu bulunan erkeklerde ayrıca planlanır. Anal bölgedeki HPV'nin kanser riskini ve taramasını anal HPV taraması yazımda ele aldım.


Ağız ve boğazdan alınan gargara örneğinin neyi gösterip neyi göstermediğini ağızdan HPV testi yazımda anlattım.

Erkeklerde HPV Örneği Nasıl Alınır, İşlem Ağrılı mı?


Erkeklerde HPV örneği, ıslatılmış ya da kuru bir fırça veya sürüntü çubuğuyla deri yüzeyinin nazikçe taranmasıyla alınır ve çoğu kişi yalnızca kısa süreli hafif bir rahatsızlık hisseder. Giuliano 2007 ve HIM kohortu gibi çalışmalarda da örnekler bu yöntemle, iğne kullanılmadan toplandı.


Örnek, polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) ile HPV DNA'sı açısından incelenir; laboratuvar istenirse tip ayrımı (genotipleme) yapar. Kan testiyle HPV taşıyıcılığı saptanmaz.


Örneğin kalitesini artırmak için şunlara dikkat edilir:


  • Test günü bölgeye krem, merhem ya da antiseptik sürülmez

  • Yakın zamanda yapılmış dondurma ya da yakma tedavisi varsa iyileşme beklenir

  • Birden fazla bölge örneklenecekse her bölge ayrı fırçayla ya da sırayla taranır


Makat örneklemesi biraz daha hassastır ama birkaç saniye sürer ve genellikle iyi tolere edilir. Asıl belirleyici olan, örneği almadan önce yapılan muayene ve hangi bölgenin neden örnekleneceğine verilen karardır.

Erkeklerde HPV Test Sonucu Ne Anlama Gelir?


Erkekte HPV test sonucu yalnızca örnek alınan bölgede, o gün virüs DNA'sı olup olmadığını gösterir; kanser, sadakat ya da bulaş zamanı hakkında kesin bilgi vermez. HPV Infection in Men (HIM) kohortunda yeni genital HPV enfeksiyonlarının ortanca süresi 7,5 ay, HPV 16 için 12,2 ay bulundu (Giuliano ve ark., Lancet 2011).


Raporda karşılaşılan başlıca sonuçlar şunlardır:


  • Negatif: Test edilen tipler o örnekte saptanmadı. Başka bir bölgede ya da düşük miktarda virüs bulunma olasılığı dışlanmaz.

  • Düşük riskli tip pozitif (HPV 6, 11 gibi): Siğil yapan tiplerdir. IUSTI 2019 kılavuzuna göre anogenital siğillerin %95'ten fazlası bu iki tipten kaynaklanır (Gilson ve ark., JEADV 2020).

  • Yüksek riskli tip pozitif (HPV 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58 gibi): Kanser tanısı değildir; çoğu enfeksiyon temizlenir.

  • Yetersiz örnek: Teknik olarak değerlendirilemedi; tekrar örnekleme gerekebilir.


HIM çalışmasında yeni genital HPV enfeksiyonu kazanma hızı 1.000 kişi-ayda 38,4 bulundu; yani erkekte HPV kazanmak ve temizlemek sürekli işleyen bir döngüdür. Pozitif sonucun bir ilişkide aldatma kanıtı olmadığını HPV ve aldatma sorusu yazımda ayrıntılı anlattım.

HPV Testi Pozitif Çıkan Erkek Ne Yapmalı?


HPV testi pozitif çıkan erkekte görünür lezyon yoksa tedavi gerekmez; izlem, korunma ve yaşa uygunsa aşı konuşulur. CDC 2021 kılavuzu, HPV enfeksiyonunun kendisine yönelik bir tedavi tanımlamaz; tedavi siğil ya da kanser öncüsü lezyon gibi görünür bulgulara yöneliktir. Bu yüzden ilk adım her zaman ayrıntılı bir muayenedir.


Muayenede izlediğim adımlar şöyledir:


  1. Peniste, skrotumda, kasıkta ve makat çevresinde lezyon haritalaması; gerekirse büyüteçle bakı

  2. Görünür siğil varsa yerleşimine ve sayısına göre tedavi planı

  3. Makatta lezyon ya da yüksek risk varsa anal muayene ve gerekirse tarama planı

  4. Kadın partnerin rahim ağzı taramasının güncel olup olmadığının sorulması

  5. Sigara kullanılıyorsa bırakma planı, çünkü sigara HPV'nin kalıcılığını artırır


Aşı mevcut enfeksiyonu tedavi etmez, ancak henüz karşılaşılmamış tiplere karşı korur. 16-26 yaş arası erkeklerde yapılan randomize, plasebo kontrollü çalışmada dörtlü aşı, aşı tiplerine bağlı dış genital lezyonları protokole uyan grupta %90,4 azalttı (Giuliano ve ark., NEJM 2011). Yaş sınırı ve doz şemasını erkeklerde HPV aşısı yazımda anlattım.

Erkeklerde HPV Testi Kadınlardaki Testten Nasıl Ayrılır?


Kadınlarda HPV testi, rahim ağzı kanseri taramasının yerleşik bir parçasıdır; erkeklerde ise karşılığı olan bir tarama programı yoktur. Kadında servikal örnekte yüksek riskli HPV saptanması, kılavuzlara göre izlem ya da kolposkopi kararını doğrudan belirler; erkekte penis örneğinin böyle bir sonucu yoktur.


Bu nedenle bir çiftte kadının servikal HPV sonucu pozitif çıktığında erkeğe otomatik test yapmak yerine erkeğin muayene edilmesi, kadının da jinekolojik izlemini aksatmaması önerilir. CDC 2021 kılavuzu da partner testini önermez.


Kadın tarafında vulvada, vajina girişinde ya da makat çevresinde siğil varsa tanı yine muayeneyle konur. Kadınlarda kullanılan HPV DNA testinin ve Pap smear sonuçlarının anlamını kadınlarda HPV testi yazımda ayrıntılı anlattım.


Evlilik öncesinde HPV testinin istenip istenmediğini de evlilik öncesi testler yazımda ele aldım.

Antalya Erkeklerde HPV Testi Nerede ve Nasıl Planlanır?


Antalya erkeklerde HPV testi için en doğru yer, testin tek başına bir laboratuvar işlemi olarak değil, genital ve makat muayenesiyle birlikte planlandığı bir üroloji ya da cinsel sağlık polikliniğidir. Giuliano 2007 verisi, tek bölgeden alınan örneğin enfeksiyonların önemli kısmını kaçırdığını gösterdiği için örneklemeyi muayene yönlendirmelidir.


Muayenehanemde süreç şöyle ilerler: Önce yakınma ve partner öyküsü alınır, ardından peniste, skrotumda ve makat çevresinde muayene yapılır. Siğil görülürse tanı çoğu zaman muayeneyle konur ve test gerekmez. Lezyon net değilse biyopsi ya da hedefli örnekleme yapılır; test yalnızca sonucunun bir kararı değiştireceği durumlarda istenir.


Muayenenin içeriğini ve hangi durumlarda hekime başvurulması gerektiğini Antalya HPV doktoru sayfasında da özetledim. Siğil görüntüleri ve tedavi seçenekleri için genital siğil bilgi sayfası da yararlı olabilir.

Antalya Erkeklerde HPV Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular


Erkeklerde HPV testi herkese yapılmalı mı?

Hayır. CDC 2021 kılavuzu belirtisi olmayan erkeklerde HPV tarama testi önermez, çünkü erkekte pozitif sonucun ardından uygulanacak kanıtlanmış bir izlem ya da tedavi zinciri yoktur. Test, şüpheli lezyon, tekrarlayan siğil ya da makat bölgesinde yüksek risk gibi sonucun bir kararı değiştireceği durumlar için ayrılır ve muayeneyle birlikte planlanır.


Erkeklerde HPV testi için idrar ya da kan örneği yeterli mi?

Yeterli değildir. Giuliano ve arkadaşlarının 2007 çalışmasında idrar kanalı örneğinde saptama %10,1, meni örneğinde %5,3 iken penis gövdesinde %49,9 bulundu. Kan testi ise taşıyıcılığı göstermez. Bu yüzden örnek penis gövdesi, glans ve koronal sulkus ile gerekirse skrotum ve makat çevresinden fırçayla alınır.


HPV testim negatif çıktı, tamamen güvende miyim?

Negatif sonuç sevindiricidir ama tam güvence vermez. Örnek alınan alan sınırlıdır, virüs başka bir bölgede ya da düşük miktarda bulunabilir. HIM kohortunda erkeklerde yeni HPV enfeksiyonu kazanma hızı 1.000 kişi-ayda 38,4 bulundu (Giuliano ve ark., Lancet 2011); bu nedenle sonuç, o günkü durumu gösteren tek bir fotoğraf olarak yorumlanmalıdır.


Yüksek riskli HPV pozitifliği kanser olduğum anlamına mı gelir?

Hayır. Yüksek riskli tip saptanması kanser tanısı değildir. HIM kohortunda HPV 16 enfeksiyonlarının ortanca süresi 12,2 ay bulundu, yani çoğu enfeksiyon temizlendi. CDC 2021 kılavuzu bu durumda tedavi değil, görünür lezyonların muayenesini ve gerekiyorsa makat bölgesinin ayrıca değerlendirilmesini önerir.


HPV pozitifsem partnerim de kesin enfekte midir?

Bunu yalnızca sizin sonucunuzla söylemek mümkün değildir. HPV çok yaygındır, bulaş zamanı belirlenemez ve partnerler çoğu zaman aynı tipleri zaten paylaşır. CDC 2021 kılavuzu partner testini önermez; kadın partnerin rahim ağzı taramasını düzenli sürdürmesi ve erkeğin muayene edilmesi yeterli ve doğru bir yaklaşımdır.


Erkekler HPV aşısı olduktan sonra da test yaptırmalı mı?

Aşı sonrasında rutin test gerekmez. ABD Bağışıklama Uygulamaları Danışma Kurulu (ACIP), aşıyı 26 yaşa kadar rutin önerir, 27-45 yaş arasında ise hekimle ortak karar verilmesini önerir ve aşı öncesinde HPV testi istenmez (Meites ve ark., MMWR 2019). Test, aşı durumundan bağımsız olarak yalnızca şüpheli lezyon varlığında gündeme gelir.


Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa hekiminize başvurun.

İletişim

Op. Dr. Niyazi Umut Özdemir · Üroloji Uzmanı

Adres: Fener Mah. Bülent Ecevit Bulv. No:23 Kanyon Plaza K:4 D:7, Muratpaşa / Antalya

Telefon: 0242 323 17 77

WhatsApp: 0505 525 24 22

Çalışma saatleri: Pazartesi-Cuma 09:00-17:30, Cumartesi 09:00-12:00

ORCID: 0000-0002-6457-4770


Kaynaklar

  1. Giuliano AR, Nielson CM, Flores R, ve ark. The optimal anatomic sites for sampling heterosexual men for human papillomavirus (HPV) detection: the HPV detection in men study. J Infect Dis. 2007;196(8):1146-1152.

  2. Giuliano AR, Lee JH, Fulp W, ve ark. Incidence and clearance of genital human papillomavirus infection in men (HIM): a cohort study. Lancet. 2011;377(9769):932-940.

  3. Workowski KA, Bachmann LH, Chan PA, ve ark. Sexually transmitted infections treatment guidelines, 2021. MMWR Recomm Rep. 2021;70(4):1-187.

  4. Gilson R, Nugent D, Werner RN, ve ark. 2019 IUSTI-Europe guideline for the management of anogenital warts. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2020;34(8):1644-1653.

  5. Giuliano AR, Palefsky JM, Goldstone S, ve ark. Efficacy of quadrivalent HPV vaccine against HPV infection and disease in males. N Engl J Med. 2011;364(5):401-411.

  6. Meites E, Szilagyi PG, Chesson HW, ve ark. Human papillomavirus vaccination for adults: updated recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2019;68(32):698-702.


Son gözden geçirme tarihi: 1 Kasım 2026

Yorumlar


Op Dr Niyazi Umut Özdemir
Op Dr Niyazi Umut Özdemir

Pazartesi -  Cuma     9:00 am - 17:30 pm
Cumartesi                 9:00 am - 12:00 pm
Pazar                          Kapalı

  • Facebook Social Icon
  • Instagram Social Icon
  • X
bottom of page